Sepleriň elýeterliligi

“Neýtralnyý Turkmenistan” iňlis dilinde çykyp başlar


Türkmenistanda ýurduň durmuşyna we syýasatyna degişli meseleler barada ýerli metbugatda türkmen dili bilen bir hatarda daşary ýurt dillerinde hem maglumatlar berilýär. Bular esasan ýurduň içindäki daşary ýurt raýatlaryna we ýurduň daşyna Türkmenistan barada maglumat ýaýratmaga gönükdirilen.

Ýakynda Türkmenistanda rus dilinde çykýan “Neýtralnyý Turkmenistan” gazetine 2012-nji ýylyň ýanwaryndan başlap iňlis dilinde goşundynyň çap edilip başlanjakdygy baradaky habar hem Aşgabadyň bu ugurdaky tagallalaryny has-da artdyranlygynyň bir alamaty bolup göründi.

Türkmenistanyň resmi habar agentligi bu çäräniň sebäbini “giň ilat köpçüliginiň ýokary hilli döwürleýin neşirlere bolan islegini kanagatlandyrmak hem-de dünýä jemgyýetçiligini Türkmenistanda gazanylan üstünlikler we ýetilen sepgitler bilen tanyşdyrmak” maksady bilen baglanyşdyrdy.

“Serhetisiz reportýorlar” guramasynyň ýewropa bölüminiň başlygy Ýohan Bihr, bu çärä baha bermezden ozal, çap ediljek neşiriň nähli mazmunda boljakdygyna seretmelidigini aýdýar. Bihriň Azatlyk Radiosyna beren gürrüňinde nygtamagyna görä, gazetiň iňlisçe ýa ýene-de başga bir dilde çykyp-çykmazlygynyň özi hiç bir zady aňlatmaýar:

—Biz türkmen hökümetiniň neşiri iňlis dilinde çykarmak kararyna gelmegini gowy garşylaýarys. Ýöne bu türkmen resmileriniň propagandany giňeltmek, şeýle-de Türkmenistan barada daşary ýurtlara maglumat ýaýratmak usulynyň bir görnüşini döretmek ugrunda ýene-de nobatdaky synanyşygy bolsa, onda munuň hiç bir möhümligi ýokdur. Muny öňegidişlik diýip atlandyryp bolmaz.

Türkmenistanda häzir ençeme dillerde, şol sanda iňlis, rus, fransuz, pars, hytaý ýaly dillerde efire gidýän “Türkmenistan” telekanaly bar. Şonuň üçin Türkmenistanyň daşary ýurt dillerinde neşirleri döretmek işi täze bir çäre däl. Sebäbi dünýäniň köp sanly döwletlerinde daşary ýurt dillerindäki telekanallar we neşirler bar. Muňa mysal hökmünde Eýranyň “PressTW” ýa-da Orsýetiň “RussiaToday” telekanallaryny görkezmek bolar.

Ýohan Bihr soňky döwürde awtoritar režimli döwletleriň dünýäniň gözünde özleriniň abraýyny artdyrmak üçin, daşary ýurt dillerinde metbugat çykarmak meýlini güýçlendirendigini aýdýar:

—Häzir Hytaý hem iňlis dilinde işleýän global media kanallaryny döretdi. Bu ýerde bir täsin fakt bar. Bular ýaly awtoritar režimli döwletler dünýäniň ünsüni özüne çekip, özlerine bolan garaýyşlary gowulandyrmak ugrunda tagalla edýärler. Ýöne men bu propaganda hiç kim aldanmazmyka diýýärin.

“Neýtralnyý Turkmenistan” gazeti 1924-nji ýylyň noýabrynda esaslandyrylypdy. Neşir 1995-nji ýylyň 13-nji dekabryna çenli “Turkmenskaýa iskra” ady bilen çykyp, şondan bäri ol “Neýtralnyý Turkmenistan” diýlip atlandyrylýar.
XS
SM
MD
LG