Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Surata düşüren: Peter Symonds.

Awstraliýa geografiki ýerleşişi taýdan dünýä ýurtlaryndan daşda, Türkmenistan bolsa halkara syýasy gatnaşyklar taýdan dünýä ýurtlaryndan çetde hasaplanýar. Häzirki wagtda bu iki ýurduň arasyndan ýakyn syýasy, ykdysady ýa-da medeni gatnaşyklar ýok. Bu iki ýurdy geljekde haýsy ugurlar ýakynlaşdyryp biler? Bu barada Awstraliýanyň "Liberal partiýasynyň" Federal direktory Braýn Lognaýn bilen Azatlyk Radiosyndan Myrat Nurgeldi söhbetdeş boldy.

Azatlyk Radiosy: Jenap Lognaýn, Awstraliýa diýlende, Türkmenistanyň raýaty hökmünde meniň göz öňüme birinji bilen tennis we turizm gelýär. Munuň sebäbi nämekä? Türkmenistan diýlende, Awstraliýaly syýasatçy hökmünde siz nähili ýurdy göz öňüňize getirýärsiňiz?

Braýn Lognaýn
Braýn Lognaýn:
Edil häzir bu soragy bermegiňiz örän gyzykly. Sebäbi şu wagt Awstraliýanyň Açyk tennis ýaryşy dowam edýär. Awstraliýanyň turizm senagatyna tennis uly goşant goşýar. Türkmenistanly diňleýjilere Awstraliýa syýahat edip görmegi maslahat berýän. Gyşda-da ol ýeriň howasy köplenç tomus ýaly.

Meniň pikirimçe, Awstraliýanyň adamlary Türkmenistany hem ekzotiki we başga bir dünýä hökmünde göz öňüne getirýärler. Awstraliýalylar üçin ol ýurt başdan geçirmeler üçin syýahat etmäge gowy ýer. Adaty adamlar Türkmenistana syýahata gitmezler, ýöne ol ýaşlar üçin adaty gidilýän ýerlerden gyzykly we üýtgeşik bolar.

Awstraliýanyň ýaşlary örän köp gezelenç edýärler. Meniň pikirimçe, Türkmenistan hem geljekde awstraliýalylaryň syýahat etjek ýerleriniň biri bolar.

Azatlyk Radiosy: Türkmen hökümeti soňky 2-3 ýyl bäri ýurduň turizm senagatyny ösdürmek ugrunda iş alyp barýar. Turizm boýunça baý tejribesi bolan Awstraliýa bu ugurda Türkmenistana nähili ýardam berip biler?

Braýn Lognaýn: Hawa, turizm boýunça Awstraliýanyň örän uly tejribesi bar. Ol ýerde turizm diňe bir dynç alyş diýmek däl, bu pudak Awstraliýanyň ykdysadyýetine hem uly girdeji berýär. Turizm örän köp iş orunlaryny döredýär, kiçi biznesleriň köpüsi turizme bagly. Bu ýurda gelýän adamlaryň islegelerini bilmekde we turizmiň iş ýüzünde durmuşa geçirilişi boýunça uly tejribämiz bar.

Meniň pikirimçe, häzirki wagtda dünýäniň dürli ýerlerine syýahat edenlerinde, adamlar belli-belli zatlary görmek isleýärler. Meniň berjek maslahatym şeýle: Türkmenistan tebigy aýratynlyklaryndan peýdalanmaly we ony mahabatlandyrmaly. Bu örän möhüm. Sebäbi adamlaryň iselgi şeýleräk: olar gaýry ýurtlarda öz ýurtlarynda görüp bilmeýän zatlaryny görmek isleýärler.

Awstraliýa köp adamlar üçin ekzotiki ýer, adaty bolmadyk haýwanlar we şuňa meňzeş zatlar bar. Turizmde nämäniň gowy işlemejekdigi we nämäniň gowy ýol aljakdygy hakynda tejribämiz bar. Milli turizm we kiçeňräk turizm boýunça biznesden biziň gowy başymyz çykýar.

Azatlyk Radiosy: Meniň soňky soragym, siziň partiýaňyz barada. Awstraliýanyň “Liberal partiýasy” soňky geçirilen üç saýlawyň ikisinde ýeňiş gazandy. Ýeňiz gazanmagyňyza getiren saýlaw kampaniýalaryňyzda alyp baran esasy strategiýaňyz näme boldy?

Braýn Lognaýn:
Awstraliýanyň adaty ýaşaýjylary üçin iň möhüm zat – ykdysadyýetiň güýji, iş orunlarynyň howpsuzlygy we geljege umytly garamak. Şu ýyl geçiriljek saýlawlarda esasy üns berjek zadymyz hem şular bolar. Awtraliýanyň global maliýe krizisden iň gowy usulda goralmagyna we möhüm döwlet infrastrukturalaryna, şeýle-de saglyk pudagynyň kämilleşdirilmegi ýaly sosial meselelere ünsi çekeris. Şu wezipeleri iň gowy başaryp biljek partiýa hem ýeňiji bolar.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi.

BMG-niň neşe we jenaýatçylyk boýunça edarasynyň Merkezi Aziýadaky wekili James Kallahan Türkmenstana saparynyň çäginde Minsitlrler Kabinetiniň ýanyndaky Neşekeşlige garşy göreş boýunça döwlet koordinasion komissiýasynda, Döwlet gümrük gullugynda, Içeri we Daşary işler minsitrliklerinde we Döwlet serhet gullugynda gepleşik geçirdi.

BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk boýunça edarasynyň Merkezi Aziýadaky wekili James Kallahanyň türkmen resmileri bilen Aşgabatda geçiren gepleşiklerinde esasy üns özara bähbitli gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek meselesine gönükdirildi. Hususan-da, Türkmenistanyň milli kanunlaryny reformirlemek işleriniň çäginde, türkmen spesialistlerini taýýarlamak we degerli edaralary döwre laýyk abzallaşdyrmak boýunça gatnaşyklar maslahat edildi. Bu barada TDH gullugynyň maglumatynda aýdyldy.

Şu günki gün dünýäde neşäniň azyndan 90%-i Owganystanda öndürilýär. BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk boýunça proýektiniň Aşgabatdaky edarasynyň ýolbaşçysy Erjan Sakanyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, Owganystan bilen serhetdeş regionda neşä garşy göreşe örän uly ähmiýet berilýär, BMG Owganystandan gelýän neşä garşy göreşde Türkmenistana öz möhüm agzasy hökmünde garaýar.

BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk boýunça edarasynyň Merkezi Aziýadaky wekili James Kallahan Owganystanda neşe önümçiliginiň soňky ýyllarda has artanlygyny we gitdigiçe neşäniň has köp mukdarynyň ýurduň Türkmenistan bilen serhedine golaý böleklerine aşyrylýanlygyny Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşliginde belledi.

Neşä garşy goreş boýunça halkara hyzmatdaşlyk

BMG-niň neşäniň we adamyň aňyna täsir ýetirýän serişdeleriň bikanun dolanyşygyna garşy göreş boýunça 1961, 1971 we 1988-nji ýyllarda kabul eden rezolýusiýalarynyň ählisine goşulan Türkmenistanyň, halkara borçlaryny gyşarnyksyz ýerine ýetirýänligini, şeýle-de Hazar ýaka döwletleriniň serhet gulluklary bilen ýakyn gatnaşyk alyp barýanlygyny, TDH gullugy öz maglumatynda belleýär.

Maglumata görä, Türkmenistan BMG-niň Neşe we jenaýatçylyk boýunça edarasynyň we Ýewropa Bileleşiginiň programmasynyň birnäçe regional hem milli proýektlerini amala aşyrýar, şeýle-de birnäçe ýurtlaryň neşäniň bikanun dolanyşygyna garşy göreşi we serhet gözegçiligini güýçlendirmek boýunça ikitaraplaýyn proýektlerine gatnaşýar.


BMG-niň neşe we jenaýatçylyk boýunça proýektiniň Aşgabatdaky edarasynyň başlygy Erjan Sakan, Türkmenistanyň soňky ýyllarda BMG-niň programmalarynyň çägindäki proýektlere şol sanda neşä garşy we serhet gözegçiligine degişli proýektlere goşulmagy, şeýle-de Neşa garşy göreş boýunça döwlet gullugyny döretmegi ýurduň neşä garşy göreşde öňe tarap barýanlygyny aňladýar diýip belledi.

Resmi sanlara görä, 35 müň neşekeş hasaba alnan


Şol bir wagtda-da türkmen hökümeti tarapyndan berilýän sanlara görä, ýurtda hasaba alnan neşekeşleriň sanynyň 35 müň adamdan ybaratdygyny aýdyp, jenap Sakan türkmen hökümetiniň neşe meselesiniň ähmiýetini artdyryp, bu ugurdan görýän çerelerini dowam etdirmeginiň möhüm we oňly netije berjegine ynam bildirdi.

TDH gullugyna görä, ýurtda bikanun neşe dolanyşygyna garşy we neşekeşlere ýardam bermek boýunça milli programmasynyň üstünlikli amala aşyrylýanlygy aýdylýar. Edilýän işleriň arasynda neşe gaçakçylygynyň öňüne böwet basmak we neşekeşligiň profilaktikasy ýaly çäreler agzalýar.

Öz nobatynda garaşsyz synçylar şu günki gün Türkmenistanda neşe serişdelerini köpçüligiň öňünde ýok etmekden daşgary iş ýüzünde netijeli çäreleriň ýeterlik derejede amala aşyrylmaýanlygyny belleýärler.

Işsizlik, okuwsyzlyk we neşekeşlik

“Türkmen Inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatullin şeýle diýýär: “Görülýän çäreler umumy häsiýete eýe bolýar. Meselem, neşe gaçakçylarynyň elinden alnan neşe serişdeleri oda ýakylýar. Emma neşekeşleriň arasynda profilaktiki işleri geçirmek boýunça zerur işler ýeterlik derejesinde alnyp barylmaýar. Neşe problemasynyň esasynda agyr sosial kynçylyklaryň ýatanlygyny hem ünsden düşürmeli däl. Ýurtda agyr işsizlik bar. Üstesine ýylda mekdebi gutarýan 100 müňe golaý ýaşlaryň diňe 10%-ti okuwyny dowam etdirmek mümkinçiligine eýe bolýar. Şeýle ýagdaýda olaryň işsizligi hem okuwsyzlygy köp ýaşlaryň neşekeşlige baş urmagyna şert döredýär”.

Türkmenistanda neşe serişdelerini oda bermek boýunça geçirilýän nobatdaky çäre 2009-njy ýylyň 24-nji dekabrynda amala aşyrylypdy. Türkmen metbugatyna görä, 1 tonna 279 kilogram mukdardaky neşe serişdeleri Türkmenistanyň güýç ulanyjy edaralarynyň resmileriniň we daşary ýurt synçylarynyň, ýagny diplomatik missiaýalaryň hem BMG-niň wekilleriniň gatnaşmagynda oda ýakylypdy.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG