Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Janly rowaýat” diýip at beren täze kitaby türkmen halyçylyk sungatyna bagyşlanyp, üç dilde, türkmen, rus we iňlis dillerinde, gowy suratlar bilen bezelip çap edilipdir.
Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýene iki kitaby okyjylara gowuşdy. Ol kitaplaryň birinjisi “Janly rowaýat”, ikinjisi “Älem içre at gezer” diýlip atlandyrylýar. Prezident Berdimuhamedow öz täze kitaplaryny 22-nji oktýabrda Mary welaýatynda açylan kitaphana sowgat berdi we şol ýerde hem olaryň jemgyýetçilige tanyşdyrylyşy boldy.

Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Janly rowaýat” diýip at beren täze kitaby türkmen halyçylyk sungatyna bagyşlanyp, üç dilde, türkmen, rus we iňlis dillerinde, gowy suratlar bilen bezelip çap edilipdir. TDH-nyň ýazmagyna görä, prezidentiň “Älem içre at gezer” atly kitaby onuň atasy Berdimuhammet Annaýewe bagyşlanan çeper-dokumental roman bolup, iki dilde, türkmen we rus dillerinde çap edilipdir.

“Çykan pursatyndan ruhy mirasa öwrüldi”

Türkmen telewideniýesi jemgyýetçilige tanyşdyrylyş dabarasynda çykyş edenleriň prezidentiň täze eserleriniň giň okyjylar köpçüligi üçin gyzykly boljagyny nygtandyklaryny aýdýar.

“Şol eserler çapdan çykan pursatyndan bada-bat türkmen halkynyň gymmatly ruhy mirasyna öwrüldi” diýip, türkmen telewideniýesiniň diktory aýtdy.

Şu ýylyň iýun aýynda Gurbanguly Berdimuhamedowyň doglan güni bellenende türkmen lideriniň 50 ýaşdan soň açylan ýazyjylyk talantyndan başga ýene birnäçe zehini, şahyrçylygy, kompozitorlygy we bagşylygy hem belli bolupdy. Ýöne biraz soň prezidentiň adyna berlen we “Saňa meniň ak güllerim” diýip täze at dakylan aýdym başga bir ýaş aýdymça degişli bolup çykdy.

Diş dogtorlugyndan başlanan ýazyjylyk

Gurbanguly Berdimuhamedow hünäri boýunça diş dogtory bolup, medisina ylymlarynyň doktorydyr. Ol 2007-nji ýylda “Türkmenistanda saglygy saklaýyşyň ösüşiniň ylmy esaslary”, “Türkmenistan - sagdyn we ruhybelent adamlaryň watany” ýaly kitaplaryny neşir etdiripdi.

2008-nji ýylyň oktýabrynda prezidentiň türkmen atlaryna bagyşlanan kitaby çap edilen bolsa, şol ýylyň dekabrynda onuň “Ösüşiň täze belentliklerine tarap” diýen at berlen eseri, has anygy “Saýlanan eserleriniň” birinji kitaby okyjylara ýetirildi. Türkmen telewideniýesi, öňki prezident Nyýazowyň kitaplarynyň bolşy ýaly, bu kitabyň hem “ýurduň syýasy we ruhy durmuşynda gaty uly waka hökmünde häsiýetlenýändigini” habar bermän durup bilmedi.

Ýöne Berdimuhamedow ýazyjylyk meýdanynda şeýle gysga wagtda ýeten belent sepgitleri bilen çäklenmedi we 2009-njy ýylyň maýynda ýene bir kitap, Türkmenistanyň derman ösümliklerine bagyşlanan ensiklopediýa mazmunly eser bilen okyjylaryny begendirdi. Prezident bu eseriniň her bir türkmen maşgalasynda stol kitabyna öwrüljegine umyt bildirdi.

“Şägirt halypadan ozdurmasa, kär ýiter”

Resmi habarlara görä, Berdimuhamedow sagdyn durmuş obrazyny alyp barmakda bütin ýurda nusga görkezýär.
Resmi habarlara görä, Berdimuhamedow sagdyn durmuş obrazyny alyp barmakda bütin ýurda nusga görkezýär.
​Türkmenistanda Berdimuhamedowdan ozal iň öndümli işleýän we metbugatda iň ýokary baha berilýän ýazyjy we şahyr Saparmyrat Nyýazowdy we onuň “Ruhnamasy” türkmen maşgalalarynda iň köp okalýan kitap hasaplanýardy. Mysal üçin, türkmen metbugaty Nyýazowy “şa şahyr” diýip atlandyrsa, onuň kitaplaryny “şa diwany” atlandyrýardy. Türkmen telewideniýesiniň 2006-njy ýylyň oktýabrynda beren bir habarynda türkmen parlamentiniň agzalarynyň Mejlisde agzaçar wagty Nyýazowyň “Türkmenistan – bagtym meniň” atly şygyrlar diwanynyň döredilmegi mynasybetli sadaka berlendigi aýdylypdy.

Ýöne ýerli synçylar Berdimuhamedowyň kitaplarynyň entek Nyýazowyň “Ruhanamasy” ýaly hökmany okamaly we ekzamen tabşyrmaly esere öwrülmändigini, olaryň Kosmosa hem iberilmeýändigini aýdýarlar. Emma muňa garamazdan, TDH Berdimuhamedowyň öňki prezident Nyýazowa garanda has talantlydygyny görkezýän habarlary çap edýär. Ol habarlara görä, Berdimuhamedow kitap ýazmakdan başga ussat çapyksuwar, ussat mergen hökmünde hem tanalýar we sagdyn durmuş obrazyny alyp barmakda bütin ýurda nusga görkezýär.

“Ýigide müň hünärem az”

Bulardan başga, prezident Berdimuhamedow ykdysady ylymlaryň hem doktorydyr. Bu ylmy dereje oňa “Türkmenistanyň ykdysady strategiýasy: halka daýanyp, halkyň hatyrasyna” atly makalasy çap edilenden soň berildi. Ykdysatçy Çemen Muhaýewanyň türkmen metbugatynda ýazmagyna görä, prezidentiň bu işinde “düýpli özgertmeleri durmuşa geçirmegiň ýollary giňişleýin beýan edilýär”.

Türkmen metbugaty biraz öň Mälikguly aganyň uruş ýyllarynda, mekdep okuwçysy wagty ýazan goşgusyny ile ýetiripdi.
Türkmen metbugaty biraz öň Mälikguly aganyň uruş ýyllarynda, mekdep okuwçysy wagty ýazan goşgusyny ile ýetiripdi.
Emma Bolgariýada ýaşaýan türkmen ykdsatçysy Annadurdy Hajyýew başga pikirde. Ol Berdmuhamedowyň bu işinde halkyň hatyrasyna edilýär diýilýän işleriň hiç bir statistiki delil bilen berkidilmändigini we “hemme zat döwletiň ygtyýarynda saklanýarka türkmen halky abadançylyga we bazar mehanimzmine tarap hereket edýär diýip öwnüp bolmajagyny aýdýar.

Berdimuhamedowyň atasyna bagyşlap ýazan “Älem içre at gezer” atly täze romanyna kakasy Mälikugly Berdimuhamedow sözbaşy ýazypdyr. Türkmen metbugaty biraz öň Mälikguly aganyň uruş ýyllarynda, mekdep okuwçysy wagty ýazan goşgusyny ile ýetiripdi. Şol goşgudan çen tutulsa, Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýazyjylyk zehini kakasyndan gaýdýar. Mälikguly Berdimuhammedowyň ol goşgusynda şeýle setirler bardy:

"Ekine zyýanly çöpleri çapalyň,
Işiň hilini gowy edeliň;
Duşmanyň depesinden uralyň,
Ýeňiş üçin köp ekeliň dänäni!"


Ozalky sowet giňişliginde Berdimuhamedowdan başga-da ylmy iş, çeper döredijilik üçin wagt tapýan liderler bar. Olardan Özbegistanyň prezidenti Yslam Kerimowy, Gazagystanyň prezidenti Nursoltan Nazarbaýewi agzamak bolar. Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiç bolsa golaýda başga adamlaryň ylmy işlerinden bölekleri öz adyna geçirmekde aýyplandy.
Orsýetiň prezidenti Dmitriý Medwedew (sagda) we Ukrainanyň prezidenti Wiktor Ýanukowiç metbugat konferensiýasynda, Gelenjik, 2010-njy ýylyň 4-nji oktýabry.
Ukrainanyň premýer-ministri Nikolaý Azarow Kiýewiň türkmen gazyny göni satyn almak mümkinçiligine eýe bolanlygyny aýtdy. 22-nji oktýabrda Ukrainanyň “Inter TV” telekanalynda eden çykyşynda Nikolaý Azarow ýakynda GDA agza döwletler tarapyndan döredilen erkin söwda zonasynyň Ukraina üçin döredýän ykdysady mümkinçiliklerine öz garaýyşyny mälim etdi.

Ukrainanyň premýer-ministri Nikolaý Azarow orsýetli kärdeşi Wladimir Putin bilen Sankt-Peterburgda, 2011-nji ýylyň 18-nji oktýabry.
Ukrainanyň premýer-ministri Nikolaý Azarow orsýetli kärdeşi Wladimir Putin bilen Sankt-Peterburgda, 2011-nji ýylyň 18-nji oktýabry.
Ukraina özüniň GDA-nyň erkin söwda giňişligine goşulmagy bilen gaz söwdasy üçin täze mümkinçiliklere eýe bolanlygyny aýdýar. Ukrainanyň premýer-ministri Nikolaý Azarowyň Ukrainanyň “Inter TV” telekanalynda eden çykyşynda aýtmagyna görä, ol Orsýetiň gazgeçirijileriniň Kiýew üçin has elýeterli boljagyna we, hususan-da, türkmen gazyny satyn almaga mümkinçilik dörejegine ynam bildirýär.

—Näme üçin biz Türkmenistandan arzan gazy alyp bilmeýäris? Sebäbi Orsýetiň giňişliginden geçýän turba biz üçin elýeterli däl. Biz mundan mahrum bolduk. Öz wagtynda 2005-nji ýyla çenli türkmen gazyny satyn almaga mümkinçiligimiz bardy. Emma, gynansak-da, bizi çetleşdirdiler. Häzirki wagtda biz Orsýetiň gazyna 100 prosent garaşly. Indi biz ilkinji gezek bu turbanyň bize elýeterli bolmagy barada ylalaşdyk.

Azarowyň sözlerine görä, energiýa göterijileriniň tranziti, şol sanda Ukraina üçin türkmen gazynyň söwdasy üçin ýeňillikleriň döremegine GDA döwletleriniň arasynda ýakynda gol çekilen erkin sowda giňişligini döretmek baradaky ylalaşyk esas döredýär. Emma ýurduň bu ýeňilliklerden iş ýüzünde peýdalanmagy üçin Orsýet bilen ylalaşyk baglaşmak göz öňünde tutulýar.

Azarow Kiýew bilen Moskwanyň arasynda tranzit şertlerine degişli ylalaşygy 6 aýyň dowamynda baglaşmak barada ylalaşylanlygyny aýtdy.

Erkin söwda giňişligini döretmek baradaky ylalaşyk 18-nji oktýabrda Sankt-Peterburgda GDA döwletleriniň aglaba köpüsi tarapyndan baglaşylypdy. Bu ylalaşyga Türkmenistan, Özbegistan we Azerbeýjan goşulmady.

Türkmenistan Ukrainanyň premýer-ministriniň beýannamasyna resmi reaksiýa bildirmedi. Türkmenistan köpugurly enegriýa syýasatynyň tarapdarydygyny yglan edýar. Aşgabat häzirki wagtda Ýewropa Bileleşigi bilen özara gaz söwdasy barada gepleşik alyp barýar.

Göni gaz söwdasy üçin mümkinçilikler

Energiýa meseleleri boýunça garaşsyz ukrain analitigi Aleksandr Narbut
Energiýa meseleleri boýunça garaşsyz ukrain analitigi Aleksandr Narbut
​Energiýa meseleleri boýunça garaşsyz ukrain analitigi Aleksandr Narbut Orsýet päsgel bermedik ýagdaýynda türkmen gazyny göni satyn almaga isleg bildirýän Ukrainanyň planlaryna öz eksport mümkinçiliklerini giňeltmek isleýän Türkmenistanyň hem garşy çykmajagyny çaklaýar.

Aleksandr Narbut Ukrainananyň Türkmenistan we GDA giňişligindäki beýleki gaz öndürijileri bilen göni gaz söwdasyna Orsýetiň iş ýüzünde ýol berjegine şübheli garaýar we erkin söwda giňişligi döredilende Orsýetiň şeýle ylalaşyklary öz üstüne almanlygyna ünsi çekýär:

—Gelnen ylalaşyklarda göz öňünde tutulýan şertlere syn etsek, taraplar gepleşiklere 6 aýdan başlamakçy we Türkmenistanyň, Özbegistanyň we Gazagystanyň gazyny Orsýetiň giňişliginden tranzit etmegiň şertlerini maslahat etmekçi. Emma biz Orsýetiň bu gepleşiklere başlamagynyň belli bir netijä gelinjegini aňlatmaýanlygyny-da gowy bilýäris. Orsýet şeýle tranziti ýerine ýetirmek barada öz üstüne hiç hili borçlary almady we, meniň pikirimçe, ol şu günki gün muňa taýýar hem däl.

Ukrain bilermeniniň pikiriçe, häzirki wagtda Ukrainanyň Orsýet bilen özara gaz söwdasyna degişli dowam edýän dawa Moskwanyň öz energiýa syýastyndan dänmejegini görkezýär.

Kiýew Moskwa bilen 2009-njy ýylda baglaşan gaz ylalaşygynyň şerteriniň üýtgedilmegini talap edýär. Orsýet bolsa Ukraina satýan gazynyň nyrhyny peseltmekden ýüz öwürýär ýa-da muňa derek Ukrainanyň gaz transport sistemasynyň iri böleginiň “Gazpromyň” eýeçiligine geçmegini talap edýär.

Ukrainanyň öňki premýer-ministri Ýuliýa Timoşenko 2009-njy ýylda gol çekilen bu ylalaşyk sebäpli tussag astyna alnyp, şu aýyň başynda 7 ýyl türme tussaglygyna höküm edildi.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG