Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwelle
Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwelle Aşgabada resmi sapar edip, Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen gepleşikler geçirdi. Ol Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde we Türkmenistanyň prezidentiniň ýanyndaky Demokratiýa we adam hukuklary institutynda hem duşuşyklara gatnaşdy.

Westerwelläniň Türkmenistana saparynyň dowamynda “Nabukko” proýektiniň perspektiwalary we adam hukuklary bilen bagly ýagdaýlar maslahat edildi. Onuň Türkmenistanyň prezidenti Berdimuhamedow bilen geçiren gepleşiklerinde iki ýurduň arasynda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak, Owganystandaky ýagdaý, şeýle-de “Nabukko” gazgeçirijisiniň gurluşygy bilen bagly planlar boýunça meseleler maslahat edildi.

DIM-de bolan gepleşiklerde Germaniýanyň daşary işler ministri Westerwelle Türkmenistanda adam hukuklaryny goramak baradaky meseläni gozgady. Ýöne haýsy meselelere seredilendigini anyklamady. Haýsy temalaryň gozgaljagynyň jemgyýetçilik wekilleri bilen geçiriljek duşuşykda belli boljakdygyny Westerwelle aýtdy diýip, DPA agentligi onuň Demokratiýa we adam hukuklary institutynda tegelek stoluň başyndaky diskussiýa gatnaşandygyny ýazýar.

Westerwelläniň Türkmenistana saparynyň öň ýany düýbi Fransiýada ýerleşýän “Serhetsiz reportýorlar” guramasy bilen Bolgariýadaky “Türkmen Helsinki Fondy” Westerwellä ýüzlenip ýaýradan açyk hatynda ony 17-18-nji noýabr günleri Türkmenistana etjek saparynyň dowamynda Türkmenistanda söz we pikir azatlygynyň çäklendirilmegine degişli problemalary gozgamaga çagyrypdylar.

Bolgariýadaky “Türkmen Helsinki fondunyň” ýolbaşçysy Täjigül Begmedowa saparda gozgalan meseleler barada entek maglumatyň gelmändigini, ýöne indiki hepde Germaniýanyň Daşary işler ministrliginden soramakçydyklaryny mälim etdi. Ol Westerwelläniň bu saparyndan adam hukuklary bilen bagly gowy netijelere garaşýandygyny aýtdy.

Energiýa hyzmatdaşlygy

Berdimuhamedow bilen duşuşykdan soň Westerwelle “Nabukko” proýekti boýunça gepleşikleriň üstünlikli tamamlanjagyna, ony amala aşyrmaga Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň gatnaşjagyna ynam bildirdi.

“Germaniýa Türkmenistan bilen diňe bir söwda şertnamalaryny baglaşmaga däl, uzak möhletleýin syýasy we ykdysady partnýorlygy ösdürmäge ýykgyn edýär” diýip, Westerwelle nygtady. Öz gezeginde Berdimuhamedow ikitaraplaýyn gatnaşyklara “örän gowy” diýip baha berdi we ikitaraplaýyn gatnaşyklary aktiwleşdirmegiň möhümdigini nygtady. Bu barada DPA agentligi habar berýär.

Türkmen metbugatynyn ýazmagyna görä, Berdimuhamedow Ýewropanyň, şol sanda Germaniýanyň uly kompaniýalary bilen hyzmatdaşlyga Türkmenistanyň aýratyn gyzyklanma bildirýändigini, munuň şol kompaniýalarda ägirt uly ylmy we önümçilik potensialyň bardygy, şol kompaniýalaryň öz partnýorlyk borçlaryna örän jogapkärçilikli çemeleşýändigi bilen baglydygyny nygtapdyr. Ol muňa mysal hökmünde Hazaryň türkmen ýalpaklaryny özleşdirmek boýunça iş alyp barýan “RWE” nemes kompaniýasyny mysal getiripdir.

Mundan öň türkmen gazyny Ýewropa ýurtlaryna akdyrmak boýunça Awstriýanyň prezidenti Hans Fişer, Wengriýanyň prezidenti Pal Şmidt, Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa ýurtlary boýunça ýörite wekili Pýer Morel, ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň wekili Daniýel Şteýn Aşgabatda gepleşikler geçiripdiler.

“Owganystan boýunça halkara konferensiýa taýýarlygyň gidişi-de Türkmenistanyň ýolbaşçylary bilen maslahat edildi” diýip, Westerwelle aýtdy. Şol forum 5-nji dekabrda Bonnda geçiriler. Oňa dünýäniň köp ýurtlaryndan 90 töweregi delegasiýa gatnaşar.
Germaniýanyň kansleri Angela Merkel (çepde) we daşary işler ministri Gido Westerwelle

Fransiýada ýerleşýän “Serhetsiz reportýorlar” guramasy we Bolgariýada ýerleşýän “Türkmen Helsinki fondy” Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwellä ýüzlenip ýaýradan açyk hatynda ony Türkmenistana saparynyň dowamynda ýurtda söz we pikir azatlygynyň çäklendirilmegine degişli problemalary gozgamaga çagyrdylar. Germaniýanyň daşary işler ministriniň Türkmenistana sapary 17-18-nji noýabrda geçýär.


“Serhetsiz reportýorlar” guramasy we “Türkmen Helsinki fondy” Türkmenistanda metbugat azatlygynyň ýagdaýyna ünsi çekýärler. Olaryň bilelikde ýaýradan açyk haty Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwelliniň Aşgabada edýän sapary bilen baglanyşykly.

Žurnalsitleri we adam hukuklaryny goraýan, hökümete degişli bolmadyk bu guramalar Germaniýanyň wekiliniň türkmen häkimiýetleri bilen gepleşiklerinde ýurtda žurnalistleriň we adam hukuklarynyň ýagdaýyna ünsi çekmegini isleýärler. Bu barada “Serhetsiz reportýorlar” guramasynyň Ýewropa we Merkezi Aziýa boýunça wekili Ýohan Bir Azatlyk Radiosyna aýtdy.

Yzygiderli alada bildirilýär

Hökümete degişli bolmadyk halkara guramalaryň ençemesi, şol sanda “Serhetsiz reportýorlar” Türkmenistanyň syýasy režimini diktatura hökmünde häsiýetlendirip, ýurtda informasiýa, söz we pikir azatlygynyň berk çäklendirilmegine aladalanma bildirip gelýärler we demokratik gymmatlyklara eýerýän Günbatar döwletleriniň we halkara guramalaryň wekilleriniň türkmen tarapy bilen gepleşiklerine gabatlap, ýurtdaky problemalara yzygiderli ünsi çekip gelýärler.

“Serhetisz reportýorlar” guramasydan Ýohan Bir açyk hatda görkezilen rekomendasiýalaryň Aşgabatdaky türkmen-german gepleşiklerinde hasaba alynjagyna umyt baglaýar.

—Biz Ýewropa ýurtlarynyň Türkmenistan bilen gaz we strategiýa boýunça ylalaşyk baglaşmak bähbitlerine gowy düşünýäris. Emma ýurduň metbugat azatlygynyň ýaramaz ýagdaýyny ünsden düşürilmegi ýol bererlikli däl. Biziň hasabatlarymyzda Türkmenistan iň aşaky setirlerde ýerleşýär we beýle ýagdaý ýyllar boýy dowam edip gelýär. Türkmenistan dünýäniň iň aýylganç diktaturalarynyň biri.

“Serhetsiz reportýorlar” guramasy we “Türkmen Helsinki fondy” açyk hat arkaly Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwellä, hususan-da, ynsan hukuklaryny goraýjy aktiwist Sapardurdy Hajyýewiň we žurnalist Annagurban Amangylyjowyň türmeden boşadylmagy üçin elinden gelenini etmegi ündediler.

2006-njy ýylda Fransiýanyň “France-2” döwlet telekanalyna Türkmenistan barada dokumental filmi taýýarlamaga ýardam beren aktiwist Sapardurdy Hajyýew we žurnalist Annagurban Amangylyjow 6 we 7 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdiler.

“Türkmen Helsinki fondunyň” başlygy Täjigül Begmedowa aktiwist Hajyýewiň we žurnalist Amangylyjowyň ykbaly barada maglumatlaryň örän çäklidigini aýtdy. Begmedowanyň pikirine görä, munuň özi aktiwistleriň wyždan ýesirleridigini we syýasy režimiň pidasydygyny görkezýär.

Gepleşikleriň netijeliligi

Täjigül Begmedowa demokratik döwletleriň we halkara guramalaryň Türkmenistanyň hökümeti bilen geçirýän gepleşiklerine ähmiýet berilýänligini we şeýle gepleşikleriň ýurtda halkyň kanuny hukuklaryna hormat goýlup başlanmagyna täsir ýetirjegine umyt baglanýanlygyny belleýär.

Emma Begmedowa soňky döwürde Günbatar döwletleriniň Türkmenistanyň adyna edýän tankytlarynyň badynyň gowşanlygyny hem aýdýar we munuň sebäbini ýurtdaky problemalaryň azalmagynda däl-de, Günbataryň Türkmenistan bilen ykdysady we energiýa hyzmatdaşlygyny ösdürmeginde görýär.

—Gynansak-da, geosyýasy bähbitler sebäpli Günbatar döwletleri Türkmenistanyň ýapyklyk syýasatyny ýazgarmakdan saklanýarlar. Olar şeýdip, Türkmenistany ykdysady ylalaşyklara çekmegi gazanmak isleýärler—diýip, Begmedowa aýdýar.

Gemaniýanyň daşary işler ministriniň Aşgabada saparynyň dowamynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow bilen geçiren gepleşikleriniň baş temasy Hazar deňziniň tebigy gazyny Ýewropanyň gaz bazarlaryna ýetirjek gazgeçirijiniň gurluşygyna Türkmenistanyň gatnaşmagyna degişli boldy. Bu barada Germaniýadan DPA agentligi habar berdi.

Germaniýanyň daşary işler ministri Gido Westerwelle Türkmenistanyň Demokratiýa we adam hukuklary institutyna baryp, adam hukuklary boýunça tegelek stol diskussiýasyna gatnaşar. Bu barada Germaniýanyň Daşary işler ministrligi habar berýär.

Adam hukuklaryny goraýjy halkara guramalary Türkmenistany dünýäde öz raýatlarynyň azatlyklaryny iň berk çaklendirýän ýurtlaryň biri hasaplaýarlar. “Serhetsiz reportýorlar” we Nýu Ýorkda ýerleşýän “Freedom House” guramalarynyň şu ýylky hasabatlarynda Türkmenistanda açyklyk we metbugat azatlygy taýdan ýagdaýyň gowulanmanlygy bellenilýär.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG