Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň täze saýlanan Baş sekretary Lambert Zannier Aşgabatda, 3-nji noýabr.
3-nji noýabrda prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Aşgabada sapara baran Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň täze saýlanan Baş sekretary Lambert Zannier bilen gepleşik geçirdi.

Türkmenistanyň habar serişdeleri bu gepleşikde käbir beýleki meseleler bilen birlikde, Türkmenistanda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna ÝHHG-den synçylary gatnaşdyrmak meselesi barada-da gürrüň edilendigini habar berýärler.

ÝHHG-niň Baş Sekretary Lamberto Zannier bilen prezident Berdimuhamedowyň bu duşuşygy Aşgabatda ÝHHG-niň wekilleriniň gatnaşmagynda gurnalan halkara energiýa forumyna-da gabat geldi.

Soňky wagtlar Ýewropa ýurtlary “Nabukko” proýektiniň üsti bilen Türkmenistandan tebigy gaz almak ugrundaky tagallalaryny has-da güýçlendirdiler. Bu wakalar bilen bir wagtda Türkmenistandaky ynsan hukuklary meselesi-de Günbataryň gün tertibinden aýrylmaýar.

Emma Türkmenistandan uly gaz resursyny almaga umyt edýän Ýewropa ynsan hukuklary bilen bagly Türkmenistandan edýän talaplarynda, şol sanda, Türkmenistanda geçiriljek prezidentlik saýlawlary bilen baglanyşykly talaplarynda-da näderejede tutanýerlilik görkezerkä diýen sorag ýüze çykýar.

Bosgunlykda hereket edýän “Respublika” oppozision partiýasynyň lideri Nurmuhammet Hanamow Türkmenistanda geçiriljek prezidentlik saýlawlaryna ÝHHG-niň synçylarynyň goýberilen halatynda, synçylaryň kemçiliklere göz ýummajakdyklaryna ynanýandygyny aýtdy.

“Bular ýaly meselede ÝHHG-däki synçylar Ýewropanyň bähbidi üçin [kemçiliklere] göz ýumup duranoklar öz syn edýän ýurtlarynda. Şoňa görä-de, Türkmenistanda geçjek prezidentlik saýlawlaryna-da gatnaşsalar, olar gaz bähbidi üçin hakyky bar kemçiliklere göz ýummazlar diýip, pikir edýärin” diýip, Hanamow belledi.

Şu ýylyň iýul aýynda, Abadan wakasynyň yzýany eden çykyşynda prezident Berdimuhamedow fewral aýynda geçiriljek prezidentlik saýlawlarynyň demokratik prinsipler esasynda geçiriljekdigini we oňa hatda oppozisiýanyň wekilleriniň-de gatnaşyp biljekdiklerini aýdypdy.

Yzy gelmedi

Emma daşary ýurtlarda hereket edýän käbir türkmen oppozisiýa wekilleri özleriniň bu saýlawlara gatnmaşmak barada eden resmi ýüzlenmelerine we haýyşlaryna häzire çenli Türkmenistanyň häkimiýetleriniň hiç hili reaksiýa bildirmändiklerini aýdýarlar.

Oppozisiýa wekili Nurmuhammet Hanamow bu ýagdaýdan ÝHHG-niň Baş sekretary Lamberto Zannieriň hem habarlydygyny we prezident Berdimuhamedow bilen geçiren duşuşygynda onuň bu meseläni gozgandygyna ynanýandygyny aýtdy.

Ýöne, şeýle-de bolsa, adatça bolşy ýaly, bu gezek hem Türkmenistanyň resmi habar serişdeleri ÝHHG-niň Baş sekretary bilen türkmen prezidentiniň arasynda bolan gepleşiklerde ynsan hukuklary ýa oppozisiýanyň saýlawlara gatnaşmak meselesi barada nähilidir bir gürrüň gozgalandygy barada hiç hili maglumat bermediler.

Hanamow bu ýagdaýyň hem özleri üçin geň däldigini belläp, şeýle diýdi: “Bu meselede Türkmenistanyň gylygy hemişe şeýle, ýagny häkimiýetler ‘ynha, bize gelip giden wekiller biziň alyp barýan ýolumyzy, biziň demokratiýamyzy, biziň ýurdumyzyň ösüşini öwdüler’ diýen ýaly ýalan maglumat ýaýradýarlar. Bu birinji gezek bolýan zat däl”.

Ynsan hukuklaryny goraýjy käbir halkara guramalar soňky ýyllar öz hasabatlarynda Türkmenistany ynsan hukuklary meselesinde dünýäniň iň ýaramaz ýurtlary bolan Demirgazyk Koreýa, Eritreýa we Birma ýaly ýurtlaryň hatarynda goýup gelýärler.
Türkmen futbolçylarynyň eýýäm näçe ýyllaryň dowamynda halkara derejede geçirilýän futbol ýaryşlarynda öňdebaryjy orunlary eýelemeýänliginiň sebäbi nämede?
Aziýa boýunça Futbol federasiýasynyň gurnamagynda geçirilýän “AFC U19” futbol çempionatynyň seçiş oýunlarynyň ilkinji duşuşyklarynyň birinde türkmen futbolçylary Hindistanyň komandasyndan 3:1 hasabynda ýeňildiler. Duşenbe güni Eýranyň paýtagty Tähranda geçirilen duşuşygyň netijelerine görä, häzir Türkmenistan C toparda “0” bal bilen bäş komandanyň arasynda dördünji orunda. C toparynda ýene-de Özbegistanyň, Eýranyň, Pakistanyň komandalary bar.

Mundan öň şu ýylyň hasabyna dünýä derejesindäki dürli ýaryşlarda hem türkmen futbolçylarynyň geçiren oýunlary onçakly şowly bolmandy. Mysal üçin, Türkmenistan geljek ýyl Londonda geçiriljek XXX Olimpiýa oýunlarynyň futbol boýunça Aziýa saýlama ýaryşlaryndan hem utulyp çykdy.

Eýse, türkmen futbolçylarynyň, umuman, beýleki sportsmenleriniň hem eýýäm näçe ýyllaryň dowamynda halkara derejede geçirilýän futbol ýaryşlarynda öňdebaryjy orunlary eýeläp bilmeýänliginiň sebäbi nämede – türgenleşigiň ussatlyk derejesiniň pesligindemi ýa-da ýurtda sporta bolan ünsüň kemligindemi?

Türkmenistanda häzir sport barada edilýän alada öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyň döwri bilen deňeşdirilende göz-görtele artyp başlady. Mysal üçin, Nyýazow döwründe mekdep programmasyndan aýrylan bedenterbiýe sapaklary täzeden dikeldildi, ençeme türgenleşik desgalary, sport şäherçeleri, şol sanda Merkezi Aziýanyň gurak howa şertlerinde geň görülýän buz köşkleri hem bina edildi.

Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hem ýurtda sportuň ösdürilmegine aýratyn ünsüň berilýändigini çykyşlarynda gaýta-gaýta nygtaýar. Nyýazowyň döwri bilen deňeşdirilende, adaty adamlara sport bilen meşgullanmak üçin, has köp şertleriň döredilýändigini türkmenistanlylar hem gürrüň berýärler.

Emma, Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolan ozalky sportsmeniň nygtamagyna görä, bahalary milliard sanlarynda we dollar hem ýewro pul birliklerinde ölçelýän lowurdap duran sport, türgenleşik binalarynyň dikeldilmeginiň diňe bir özüniň türkmen sportsmenleriniň dünýä arenasynda çykyş edip, baýrakly orunlary eýelemegine kepil däl.

Onuň sözlerine görä, Türkmenistanda halkara derejesinde çykyş edip, juda gowy netijeleri görkezip biljek köp sprotsmenler bar. Emma ol kähalatlarda ýurduň içinde geçirilen ýaryşlarda üstünlik gazanan sprotsmenler, eger-de degişli resmilere para-peşgeş bermese, onda halkara ýaryşlaryna gatnaşdyrylmazlygynyň mümkindigini belleýär.

Häzir Türkmenistanda ozal agyr atletika boýunça ençeme gezek halkara ýaryşlarynda ýeňiji bolan Altymyrat Orazdurdyýew; ok atmak boýunça dünýäniň we Ýewropanyň ençeme gezek çempiony, 1960-njy ýyldaky olimpiýa oýunlarynda kümüş medalyň eýesi bolan Marat Nyýazow; gimnastika boýunça belli türgen, SSSR-iň at gazanan tälimçisi, Türkmenistanyň milli sport guramalaryny döredijileriň biri Aman Şanyýazow; Orsýetiň futbol boýunça ýokary ligasynda iň bir öňdebaryjy netijeleri görkezýän, Kazanyň “Rubin” toparynyň baş tälimçisi Gurban Berdiýew ýaly türgendir sportsmenleriň täze nesliniň halkara arenada dünýä şöhratyna eýe bolmagyna näme böwet bolup biler – türgenleriň ussatlyk derejesiniň pesligimi ýa-da ýurtda sporta bolan ünsüň kemligi?

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG