Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa meseleleri boýunça kömekçisi Robert Bleýk (sagda) we ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň demokratiýa, adam hukuklary we zähmet meseleleri boýunça kömekçisi Maýkl Pozner, Aşgabat, 14-nji iýun, 2010-njy ýyl.

ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça kömekçisi Robert Bleýk Türkmenistana we Özbegistana sapar edýär.

Amerikan wekili Robert Bleýk 14-19-njy fewral aralygynda bu ýurtlara sapar edýän ABŞ-nyň agentlikler ara resmi toparlaryna baştutanlyk eder we ikitaraplaýyn konsultasiýalary geçirer.

Döwlet departamentiniň ýokary derejeli wekili Robert Bleýk çarşenbe güni Aşgabatda ikitaraplaýyn ýyllyk konsultasiýalary geçirer. Şeýle-de ol Türkmenistanyň hökümet resmileri, biznes ýolbaşçylary we graždan jemgyýetçiliginiň wekilleri bilen duşuşar.

Birleşen Ştatlar Merkezi Aziýa döwletleri bilen ikitaraplaýyn ýyllyk konsultasiýalary 2009-njy ýylda ýola goýupdy. Türkmenistan bilen bu formatdaky ilkinji konsultasiýa geçen ýylyň iýun aýynda Aşgabatda geçirilipdi.

Şeýle konsultasiýalaryň geçirilmegi bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ähli ugurlaryny, şol sanda strategik hyzmatdaşlygy, adam hukuklaryny, ykdysady meseleleri we regional problemalary doly derejede maslahatlaşmak göz öňünde tutulýar.

ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçhinasynyň beýannamasyna görä, şu saparky gepleşikler Owganystandaky ýagdaýy durnuklaşdyrmak we howpsuzlyk, adam hukuklary hem söwda-ykdysady ugurlardan hyzmatdaşlygy güýçlendirmek meselelelerini öz içine alar.

Emma ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça kömekçisi Robert Bleýkiň Aşgabatda geçirjek ikitaraplaýyn ýyllyk konsultasiýalarynda we türkmen resmileri bilen duşuşyklarynda adam hukuklary meselesine näderejede üns beriljegi belli däl.

16-njy fewralda Aşgabatda boljak gepleşikleriň mazmuny barada žurnalistlere habar bermek üçin Robert Bleýkiň metbugat konferensiýasyny geçirmegine garaşylýanlygyny ABŞ-nyň Aşgabatdaky ilçihanasynyň jemgyýetçilik işleri boýunça wekili William Stiwens Azatlyk Radiosyna aýtdy.

Adam hukuklary we “dialog”

Synçylar demokratik gymmatlyklary öňe sürýän Günbatar döwletleriniň repressiw režimler bilen öz gepleşiklerinde bu ýurtlarda adam hukuklaryna näderejede hormat goýulýanlygyna ýeterlik üns bermeýändiklerini öňe sürýärler.

Ýakynda adam hukuklaryny goraýjy “Human Rights Watch” guramasynyň ýerine ýetiriji müdiri Kennet Ros Günbatar döwletleriniň respressiw režimler bilen gatnaşyklarynyň köplenç “hyzmatdaşlyk” we “dialog” ýolundan alnyp barylýanlygyny belläpdi.

Kennet Rosuň pikirine görä, adam hukuklary ýaly wajyp meseleler gozgalsa-da, olary ýapyk gapylaryň aňyrsynda maslahat etmäge mümkinçilik berýän şeýle ýol repressiw režimleriň göwnünden turýar.

“Human Rights Watch” guramasynyň ýolbaşçysynyň bellemegine görä, adam hukuklaryny bozýan döwletleriň şeýle hilelerine boýun bolmak bilen günbatar hökümetleri özlerini aldadýarlar, şeýlelikde alnyp barylýan dialog reformalara ýol açmagyň deregine taňkytçylaryň gözüne çöp atmak bolup görünýär.

ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň kömekçisi Robert Bleýk 17-nji, 18-nji fewralda Daşkentde bolar we Özbegistan bilen hem ikitaraplaýyn ýyllyk konsultasiýalary geçirer.

Türkmenistan we Özbegistan halkara guramalaryň hasabatlarynda iň repressiw döwletleriň hatarynda görkezilýär. Bu ýurtlarda metbugat we söz azatlygy, ýygnanyşmak azatlygy, dini erkinlik gözgyny ýagdaýda, hökümete degişli bolmadyk guramalaryň işi bolsa çäklendirilen, olar yzygiderli basyşlara sezewar edilýärler.

ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça kömekçisi Robert Bleýk öz döwründe Birleşen Ştatlaryň Tunisdäki, Alžirdäki, Nigeriýadaky we Müsürdäki ilçihanalarynda işläpdi.
Öňki bazarda hepdäniň üçünji, dördünji, şenbe we ýekşenbe günleri bazar bolýardy. Emma täze açyljak bazarda söwda her gün bolar diýlip, habar berilýär.

Bir ýyla golaý wagt bäri Aşgabadyň jygyllyk bazarynyň täze ýere göçüriljekdigi barada ilaty howsala salan myş-myşlar ahyr soňlandy. Ýöne gün-güzeran üçin adamlarda täze dörän aladalar hem ozalkylardan az däl.

Ilkibaşda 19 müň amerikan dollaryna söwdagärlere satylyp başlanan plastik aýna-gapyly dükanlardan satyn alanlar uly utuş gazandylar. Söwdagärleriň ýersiz galmakdan gorkup, basga düşmelerinden peýdalanyp, degişli ýolbaşçylar dükanlaryň nyrhlaryny geçen ýylyň ortalarynda 38 müň amerikan dollaryna çenli ýokarlandyrdylar. Ýylyň ahyryna çenli bolsa nyrhlar 47 müň amerikan dollaryna çenli ýetirildi.

“Şu nyrh bilen alynýan dükanlaryň göwrümi hem uly däl, 26 kwadrat metr meýdançasy bolan bu dükanlar uly konteýnerlerde haryt ýerleşdirýänler üçin juda kiçi. Elbetde, özüm-ä diňe çörek puly gazanmak üçin jygyllyk bazarynda ownuk söwda bilen meşgul bolýanlygym sebäpli dükan eýesi bolup bilmejekdigime gözüm ýetýärdi. Ýöne meniň kimin güzerany kyn müňlerçe adamlar üçin hem ýolbaşçylar alada eder öýdüp oýlanýardym. Adamlaryň güzeranynyň aladasyndan döwletiň gaznasynyň aladasy has ýokary bolup çykdy” diýip, aşgabatly söwdagär Jennet aýdýar.

Bazar göwünlerden turýar

«Altyn asyr» adyny alan bazaryň ýerleşýän ýeri şäherden has uzakda bolsa-da, söwda nokadynyň ýerleşýän meýdançasynda dükanlaryňam, söwda prilawkalarynyňam gurnalyşy göwnejaý. Prilawkalaryň ýerleşýän ýerleri mermer daşlar bilen örtülip, daş-töweregi gök otlar ekilen alleýajyklar bilen görke getirilipdir. Bazaryň içine ýük düşürmek üçin awtoulaglaryň barmagy hem göz öňünde tutulan. Ozalky jygyllyk bazary ýaly ýel tursa çäge sowrulyp, gyşda batganyň içinde, tomus jokrama günde oturjak gumanyň ýok. Ähli ýer basdyrma bilen ýapylan.

Döwrebap bazarlary gurmakda hem soňky ýyllar döwlet tarapyndan alada edilýär. Emma gymmat bahaly dükanlary satyn almaga güýji ýetmeýän ownuk söwdägärler üçin niýetlenen — boýy bir ýarym, ini bir metr bolan prilawkalardan ýer almak üçin salgyt gullugyndan patent alyp gelmelidigi baradaky habar ýaýradylandan soň, ýersiz galmakdan ätiýaç eden ownuk söwdägärleriň ählisi şäheriň etrap salgyt gulluklaryna garşy eňdiler. Bir aýyň dowamynda dörän nobatlardan salgyt gulluklarynyň edara jaýlarynyň golaýyna barar ýaly bolmady.

Bazarda welaýatlardan gelýänlere ýer bolarmy?


Aşgabadyň Çoganly şäherçesiniň ýaşaýjysy Maralyň aýtmagyna görä, Lebapdan, Daşoguzdan, Marydan gelip, güzeran üçin ownuk söwda etjek adamlara täze bazardan ýer berilmez. Onuň aýtmagyna görä, täze açyljak bazardan diňe Aşgabat şäherinde, şeýle hem paýtagta golaý bolan Ahal welaýatynyň etraplarynda ýazgyda (propiska) duran ýaşaýjylara ýer berilýär.

Bu başga bir tarapdan şäher ýaşaýjylarynyň birnäçesi üçin gazanç çeşmesidir hem. Ýagdaýdan peýdalanyp, bazardan dükan satyn alyp, ony kärendesine bermek üçin özüne müşderi gözläp ýören paýtaglylar hem kän.

Döwlet baştutanynyň täze bazaryň açylyş dabarasyna geljek gününe görülýän taýýarlygyň çäginde täze dükanlaryň harytlardan doldurylmagy barada söwdagärlere görkezme berildi. Bu günler her kim görkezmäni ýerine ýetirjek bolup, ber-başagaý.

Soltan Açylowa Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG