Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Zenanlaryň el işleri çabytdyr-kürteleri, zenanlaryň aýak geýimlerini hem bezeýär.
Türkmeniň milli nagyşlarynyň şu günki ýaly kämillige ýeten döwri ozal bolan däl bolsa gerek. Gadymdan gelýän el işleri ene-mamalarymyzdan nusga bolup, türkmen zenanlarynyň durmuşyna mäkäm ornaşdy. Zenanlaryň el işleri dürli matalardan tikilen zenan köýnekleriniň ýakalaryny, aýal-erkek donlaryny, tahýalary, çabytdyr-kürteleri, zenanlaryň aýak geýimlerini bezeýär. Tahýalary erkek kişiler üçin hem taýynlapdyrlar. Erkek adamlar, erkek oglanlar üçin ezýaka köýnekler hem, gyrmyzy donlar hem tikilipdir.

Aşgabatly zenan Maralyň aýtmagyna görä, Garaşsyzlyk ýyllary türkmeniň milli nagyşlary has hem kämilleşdi. Dürli kysymly tikin maşynlarynyň Türkmenistana getirilmegi bilen, nagyşlaryň görnüşleri-de artdy. Ussat suratkeşleriň döredýän nagyşlary hem gelin-gyzlaryň arasynda öz ornuny tapýar. Elleri çeper, zehinli gelin-gyzlarymyzyň käbiriniň döredýän nagyşlary diplomly suratkeşleriň döredýän nagyşlaryndan artykmaç bolmasa kem däl.

Ir döwürlerden bäri türkmen zenanlary haly dokamak, gaýma gaýamak, tara dokamak, el keşdelerini geýimlere salmak, nagyşly joraplary örmek bilen meşgul bolup gelen bolsalar, soňky 15-20 ýylyň dowamynda olar tikin maşynlarynda «bökme, sanjym» diýen ýaly nagyşlary döretdiler. Bu nagyşlar özleriniň dürlüligi bilenem, barha täzeçillige eýe bolýanlygy bilenem kämilleşdirilýär. Garaşsyzlyk ýyllary içinde zenanlar türkmen nagyşlaryny döwrebap millileşdirmegi ele aldylar. Türkmen zenanlary öz gyz-gelinlerine aňyrdan däp bolup gelýän el işlerini, nusgalary hemişe nesilden - nesle geçirip, öwredip gelýärler.

Türkmenistanda işsizligiň artmagy bilen, biziň gelin-gyzlarymyzyň el işleri maşgalanyň eklenç çeşmesine hem öwrüldi. Jygyldyk bazarlarynyň söwdasynyň bir bölegi gelin-gyzlaraň el işleri bolup, olar elýeter bahadan has ýokary bahalara çenli baryp ýetýär. Türkmen gyzlarynyň toý güni başyna atynýan kürtelerine salynýan nagyşlar şu günki gün göreniňde akylyňy haýran edýär. Soňky ýyllar däbe öwrülen gyrasaryly keteni köýnekler hem ýaş gyzlaryň-gelinleriň iň gowy görülýän moda köýnekleri boldy. Jygyldyk bazarlarynda gelin-gyzlaryň el işlerine diňe bir Türkmenistanyň ýaşaýjylary däl, eýsem daşary döwletlerden gelýän myhmanlar, syýahatçylar hem uly gyzyklanma bildirýärler.

El işlerinde ulanylýan ýüpek-sapaklar hem soňky ýyllar öz reňkleriniň dürli-dürlüligi bilen baýlaşdyrylýar. Bazarlardan, dükanlardan islendik reňkdäki ýüpek - sapaklary satyn alyp bolýar. Olar Hytaýdan, Eýrandan, Türkiýe döwletinden getirilýär. Emma esasy ýüpekler Türkmenistanyň özünde öndürülýär. Her bir görnüşli sapaklaryň öz ulanylýan nagyşlary bar.

Soltan Açylowa Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.

Düýbi Parižde ýerleşýän “Serhetsiz reportýorlar” guramasy Türkmenistan bilen Özbegistany Internetiň duşmanlary diýip atlandyrdy.

Guramanyň jemi 100 sahypadan ybarat ýyllyk hasabatynda aýdylmagyna görä, dünýäde güýçli senzuranyň höküm sürýän döwletleri: Hytaý, Eýran, Demirgazyk Koreýa, Saud Arabystany, Siriýa, Kuba, Türkmenistan, Özbegistan we Mýanmadyr. Internet senzurasyna garşy göreş güni bilen baglanyşykly 12-nji martda yglan edilen hasabatda bu döwletlerde Internetiň ýaramazlaşýandygy aýdylýar.

Türkmenistanyň Internet aragatnaşygy pudagynda heniz hem maliýe we tehniki kynçylyklar dowam edýär. Ýurtda diňe daşary ýurt korporasiýalary hem-de ilçihanalary Internetden doly derejede peýdalanyp bilýärler. Ýönekeý adamlar bolsa diňe berk senzuradan geçen maglumatlary alyp bilýärler diýlip, hasabatda aýdylýar.

"Tizlik pes”

Türkmenistanly garaşsyz žurnalist Döwletmyrat Ýazgulyýew hem häzir Türkmenistanda Internetiň ýagdaýynyň öwerlik däldigini öňe sürýär: "Häzir Internetiň tizligi örän pes. Soňky döwürde MTS-iň ýapylmagy bilen ýaşlar "Altyn Asyr" mobil telefonyna birikdiler. Gynansak-da, onuň işleýşi haýal".

Garaşsyz žurnalistiň sözlerine görä, Türkmenistanda esasan Orsýetiň "mail.ru", "yandex.ru", mundan başga-da "Google" saýtynyň hyzmatlaryndan giňden peýdalanylýar. "YouTube", "Facebook" we "Twitter" sosial aragatnaşyk saýtlarynyň köplenç işlemeýändigi, olara käte diňe WAP sistemasy ýa mobil telefon arkaly girip bolýandygy hem habar berilýär.

"Serhetsiz reportýorlar" guramasynyň hasabatynda Türkmenistanda "Skype" aragatnaşyk sistemasyndan, "talyplar.com", "teswirler.com" Internet forumlaryndan hem giňden peýdalanylýandygy aýdylýar.

Internet-kafeler

Internet-kafelerde Internetden peýdalanýanlardan şahsyýetini tassyklaýan dokumentiň talap edilýändigi hakda gurama ýazýar. Bu maglumaty žurnalist Döwletmyrat Ýazgulyýew hem tassyklaýar.

Ýazgulyýew, häzir welaýatlary hasaba almanyňda, merkez Aşgabatda Internetiň tizliginiň birneme gowulaşandygyny, "Altyn Asyr" mobil kärhanasynyň Internetinden peýdalanmagyň mümkindigini aýdýar.

"Serhetsiz reportýorlar" guramasynyň hasabatynda soňky döwürde Türkmenistanda käbir Internet-kafeleriň ýapylandygy barada hem aýdylýar. Emma türkmenistanly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew bu maglumaty ret edip, olaryň hemmesiniň işläp durandygyny aýdýar.

Zenanlar üçin Internet hepdeligi

ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy mart aýynyň 14-den 18-ine çenli "Zenanlar üçin ilkinji gezek Internetde işläp görmek" hepdeligini geçirýär. Bu henize çenli Interneti ulanyp görmedik zenanlar we gyzlar üçin bir hepdelik gözükdirme bolar.

Ilçihananyň metbugat wekili Bredleý Maguieriň sözlerine görä, bu çäre ABŞ-da mart aýynyň "Zenanlar aýy" diýlip yglan edilmegine gabatlanyp geçirilýär.

"Häzir dünýäde Internetiň möhümdigine garamazdan, ondan peýdalanmagy bilmeýänler bar. Şolara Internetden peýdalanmagy öwretmegi biz özümize maksat edinýäris. Häzir bu çärä 60-a golaý zenan gatnaşýar" diýip, ilçihananyň wekili aýtdy.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG