Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçisihanasy, Aşgabat.

ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçisi wezipesiniň orny ençeme ýyl boş durandan soňra, ahyrsoňy bu wezipä diplomat Robert E. Pattersonyň teklip edilenligi belli boldy.

Ak Tam tarapyndan 4-nji martda çap edilen beýanatda aýdylyşyna görä, prezident Barak Obama ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçisi wezipesine Döwlet departamentinde uzak wagtlap dürli wezipelerde işlän diplomat Robert E. Pattersony teklip etdi.

Synçylaryň aýtmagyna görä, ABŞ-nyň Türkmenistanda doly ygtyýarly ilçisiniň bolmazlygy Waşingtonyň bu ýurt barada alyp barýan syýasatyna ýaramaz täsirini ýetirýärdi.

ABŞ-nyň Döwlet sekretarynyň Günorta we Merkezi Aziýa boýunça öňki kömekçisiniň orunbasary we düýbi Waşingtonda ýerleşýän "Proýekt 2049" instituty tarapyndan ýakynda çap edilen hasabatyň awtorlaryndan biri Ewan Feigenbaum Azatlyk Radiosy bilen ýakynda geçiren söhbetdeşliginde bu barada şeýle diýipdi: “Biziň toparymyz Senat tarapyndan ykrar edilmedik ilçiniň ýurtda bolmadyk halatynda ABŞ-nyň Türkmenistanda öz bähbitlerini gorap bilmejekdigini beýan etdi. Biz bu barada gaty alada galýarys we Obamanyň administrasiýasyny bu ugurda tizräk bir karara gelmäge çagyrýarys”.

“Proýekt 2049” instituty tarapyndan çap edilen hasabatda ABŞ-nyň Türkmenistanda we regionda ýerleşýän beýleki ýurtlar baradaky syýasaty hakda gürrüň edilýär. Şol maglumatda aýdylşyna görä, haýsydyr bir ýurtda doly ygtyýarly ilçiniň bolmazlygy Waşingtonyň ol ýurt boýunça öňde goýýan maksatlarynyň başa barmagyny kynlașdyrýar.

ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň öňki resmisi Feigenbaum Türkmenistanda ençeme ýyllap doly ygtyýarly ilçiniň bolmazlygynyň Waşingtonyň Türkmenistan boýunça syýasatyny aňlatmaýanlygyny, eýse onuň bir býurokratik meseleden ybaratdygyny hem belledi.

Senat tassyklamaly

4-nji martda Ak Tam tarapyndan ýaýradylan beýanatdan çen tutulsa, şol boş ornuň ýakynda dolduryljakdygyny aýtsa bolar. Emma ýakyn wagtda diýlende-de, onuň ep-esli wagt almagy mümkin. Sebäbi Ak Tam tarapyndan islendik kandidatyň adynyň haýsydyr bir ýurt boýunça ilçi hökmünde teklip edilmegi şol adamyň agzalýan wezipä bellenendigini aňlatmaýar.

Daşary ýurtlarda iş alyp barýan amerikan ilçilerini wezipä bellemek boýunça düzgüne laýyklykda, prezident tarapyndan islendik adamyň kandidaturasy teklip edilenden soň, bu teklip Senatyň Daşary gatnaşyklar komitetine ugradylýar. Netijede onuň kandidaturasy hakda komitetiň agzalarynyň arasynda gepleşikler geçirilip, umuman aýdylanda, ady teklip edilen şol kandidat komitetde diňlenişige çagyrylýar. Eger onuň ady bu synagdan hem geçse, onuň kandidaturasy Senatyň agzalaryna hödürlenýär, ol ýerde tassyklansa, kandidatyň öňünde täze iş ornunyň gapysy açylýar.

Robert E. Patterson bilen geçirilmeli diňlenişik barada Senatyň Daşary gatnaşyklar komitetiniň Web sahypasynda henize çenli haýsydyr bir anyk günuň kesgitlenenligi hakda maglumat berilmeýär. Diýmek, ähli prosesler şowly bolaýanda-da, Türkmenistanda işlemeli täze amerikan ilçisiniň wezipä başlamagynyň ençeme aý bolmasa-da, ençeme hepdäni aljakdygyny aýtsa bolar.

Birleşen Ştatlaryň Döwlet departamentinde 1985-nji ýylda işe başlan Robert E. Patterson mundan ozal ABŞ-nyň Keniýadaky ilçihanasynda ABŞ-nyň Somali boýunça wekili we ondan ozal hem ABŞ-nyň Moskwadaky ilçihanasynyň Syýasy meseleler boýunça bölüminiň ýolbaşçysy wezipesinde ișläpdi. Ol ABŞ-nyň Wengriýadaky, Ukrainadaky we Ermenistandaky ilçihanalarynda hem syýasy bölümlere ýolbaşçylyk edipdi.

Robert E. Patterson ýokary bilimini ABŞ-nyň Rid Kollejinde aldy. Kolumbiýa uniwersitetinden M.A we M.Phil ylmy derejelerini alan Robert E. Pattersonyň ABŞ-nyň Harby deňiz kollejinden hem M.A. derejesi bar.
Türkmenistanyň 14 şäherinde MTS-iň 38 ofisi we 500 sany hyzmatdaş dükanlary hereket edýärdi.
7-nji martda Orsýetiň Daşary işler ministrligi Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň 4-nji martda ýaýradan resmi beýannamasyna jogap hökmünde MTS-iň Türkmenistandaky kynçylyklary boýunça öz resmi pozisiýasyny mälim etdi.

Orsýetiň DIM-niň beýannamasynda Türkmenistanda işlän döwründe MTS-iň ylalaşyklarda görkezilen borçnamalaryny gyşarnyksyz ýerine ýetirenligi, pudagyň ösüşine uly serişdeleri ýatyranlygy, türkmen býujetine salgytlary wagtynda tölänligi, infrastruktura obýektleriniň kireý töleglerini berenligi we ynsanperwerlik işlerini alyp baranlygy aýdylýar. Şeýle-de beýanmmada MTS-iň Türkmenistanyň raýatlaryny iş bilen üpjün edenligi bellenilýär.

Orsýetiň Daşary işler ministrligi: “Yhlasly maýa goýujynyň bähbitleriniň doly berjaý edilmegini prinsipial wajyp hasap edýäris” diýip, resmi beýannamasynda nygtady we MTS-e mundan beýläk-de zerur ýardamy berjekdigini aýtdy.

Ýardam nämeden ybarat bolup biler?

MTS-iň ýolbaşçylary kompaniýanyň Tükmenistandaky aragatnaşyk hyzmatlary togtadylaly bäri özleriniň Orsýetiň ýolbaşçylarynyň islendik ýardamyndan peýdalanmakçydyklaryny aýdyp gelýärler.

Merkezi Aziýa boýunça bilermen, Osýetiň Ylymlar Akademiýasynyň Ählumumy taryh institutynyň Merkezi Aziýa, Kawkaz we Balkanlar boýunça merkeziniň ýolbaşçysy Artýom Ulunýan Orsýetiň Daşary işler ministrliginiň islendik hökümete tasir ýetirmek boýunça ençeme gurallarynyň bardygyny aýdýar we bu gurallaryň diňe bir basyşa bagly bolman, dürli ugurlardan barlyşyklar we eglişikler usullaryny öz içine alýanlygyny belleýär.

“Mobil aragatnaşyk hyzmatlaryna degişli amatlyklaryň türkmen hökümeti ýa käbir ýolbaşçylar bilen bolünişiniň göz öňünde tutulýan bolmagynyň mümkindigini aradan aýyrmaýaryn. Emma telekommunikasiýa bilen bagly bolmadyk ugurlar, ýagny gurluşyk we energiýa resurslary ýaly ugurlar hem göz öňünde tutulýan bolmaly” diýip, Artýom Ulunýan aýdýar.

Orsýetiň daşary syýasat boýunça edarasynyň beýannamasynda MTS-iň türkmen tarapy bilen özara bähbitli karara gelmegiň tarapdarydygy bellenildi.

MTS umytdan düşenok


MTS-iň jemgyýetçilik bilen aragatanaşyklar boýunça departamentiniň başlygy Ýelena Kohanowskaýanyň Azatlyk Radiosyna aýtmagyna görä, türkmen tarapy bilen gepleşikleri ýola goýmaga synanyşýan MTS islendik konstruktiw gepleşiklere höwes bildirýär we häzirki wagtda kompaniýa türkmen tarapyndan gepleşikleriň güni boýunça jogaba garaşýar.

Şol bir wagtda-da MTS mobil aragatnaşyk kompaniýasy Halkara arbitraž suduna ýüz tutdy. Ýelena Kohanowskaýa häzirki wagtda MTS-iň Halkara arbitraž sudunyň düzüminiň kesgitlenmegine we bu prosesse degişli tehniki düzgünleriň berjaý edilmegine garaşýanlygyny aýtdy.

Türkmenistanyň resmi maglumatlaryna görä, Aşgabat MTS-e onuň emlägini satyn almagy teklip etdi. Emma MTS-iň jemgyýetçilik bilen aragatanaşyklar boýunça departamentiniň başlygy Ýelena Kohanowskaýa bu teklip boýunça sowala häzirlikçe jogap bermekden saklandy.

“Işlejegi gümana”


MTS-iň Türkmenistandaky edaralarynyň käbirleri şu günki güne çenli işini dowam etdirýärler. Türkmenistanda MTS-iň telefon nomerlerini saklaýanlaryň hem az däldigini aşgabatly ýazyjy Amanmyrat Bugaýew Azatlyk Radiosyna gürrüň berdi. Emma ol, muňa garamazdan, MTS-iň Türkmenistanda mundan beýläk işlejeginiň örän gümanadygyny belledi.

Bugaýewiň pikirine görä, MTS-iň Türkmenistandaky öz kynçylyklaryna köpçüligiň ünsüni çekmegi sebäpleriň biri bolup biler: “Türkmenistan MTS bilen aragatnaşyklaryny dowam etdirmez. Sebäbi türkmen hökümeti tankyda çydamsyz hökümet. MTS Singapurda geçen nebit-gaz boýunça halkara konferensiýada Türkmenistandaky inwestisiýalaryň nä güne düşüp biljekdigi bilen gatnaşyjylary habardar etdi. Türkmenistan bolsa beýle tankydy bellikleri hiç wagtda düşünip kabul etmeýär”.

Bugaýewiň bellemegine görä, şeýle-de MTS Türkmenistanda işlän döwründe käbir meselelerde türkmen häkimiýetlerine doly boýun bolupdy. Emma bu kompaniýanyň ýurtda saklanmagyna ýardam berip bilmändi. Hususan-da, öz müşderileriniň käbirleriniň daşary ýurtlara çykmak we jaňlary kabul etmek mümkinçiliklerini çäklendirmek ýaly hereketlere baş goşmak bilen MTS-iň türkmen häkimiýetlerine juda tabynlykda işlänligini Bugaýew belledi.

MTS - Türkmenistan

MTS-iň resmi maglumatyna görä, kompaniýa 2005-nji ýylda “Barash Communications Technologies, Inc.” (BCTI) amerikan kompaniýasyny satyn alyp, ýurduň telekommunikasiýa infrastrukturasyna 188 million dollardan gowrak maýa ýatyrdy.

Türkmen hökümeti MTS Türkmenistanda hiç hili zyýan çekmedi diýip hasaplaýar. Orsýetiň metbugaty Türkmenistanyň öz bähbitlerini islendik halkara sudunda goramaga taýýardygyny ýurduň aragatnaşyk ministri Öwülýäguly Jumagulyýewe salgylanyp, habar berdi.

Türkmenistanyň mobil aragatnaşygy bazarynda MTS öňdebaryjy kompaniýady. Onuň ulgamy ýurduň 85 prosenti bilen örtülendi. Ýurduň 14 şäherinde MTS-iň 38 ofisi we 500 sany hyzmatdaş dükanlary hereket edýärdi. Kompaniýanyň abonentleriniň sany bolsa 2 milliondan geçdi diýlip, habar berlipdi.

Türkmenistanyň MTS kompaniýasy bilen gatnaşygy barada ýurduň resmi metbugatynda we telewideniýesinde asla agzalanok.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG