Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Bisenkul Begdesenowyň suraty ýelmenen futbolka Almatydaky metbugat konferensiýasynda, 16-njy maý.

Türkmenistandaky gazak jemgyýetiniň liderinden bäş günüň dowamynda 95 müň manat tölemek talap edildi. Oňa berlen möhlet şu gün tamamlanýar.


15-nji sentýabrda türkmen resmileri gazak jemgyýetiniň lideri, 9 ýyl şertli iş kesilen Bisenkul Begdesenowyň öýüne baryp, onuň bäş günüň içinde 95 müň manat tölemelidigini aýtdylar. Bu barada 16-njy sentýabrda Begdesenowyň özi Azatlyk Radiosynyň Gazak gullugyna habar berdi.

Aşgabatda ýaşaýan 56 ýaşly Bisenkul Begdesenow şu ýylyň 11-nji aprelinde “kezzaplykda we para bermäge araçylyk etmekde” aýyplanyp, Türkmenistanyň hukuk goraýjy organlary tarapyndan tussag edilipdi.

13-nji maýda Aşgabadyň sudy Begdesenowy şertli ýagdaýda azat etmek barada höküm çykardy. Ol başga ýurda göçmek islän gazak milletli türkmen raýatlaryna sekiz kwartiranyň hususylaşdyrylmagyny bikanun ýol bilen amala aşyrmaga kömek edenlikde günälenýär. Şol sebäpli ol döwlete ýetirilen maddy zyýanyň öwezini dolmak üçin 95 müň manat tölemeli edildi.

Gazak aktiwisti maý aýynda şertli ýagdaýda azat edilensoň, türkmen resmileriniň öz ýanyna gelip, “Siz köp gohlamaň, ogullaryňyza-da aýdyň, tozan turuzmasynlar, hemmämiz musulmandyrys, oňumizde iki uly günägeçişlik bar, şonda amnistiýa düşersiňiz” diýendiklerini gürrüň berdi.

Gadyr gijesi mynasybetli yglan edilen günägeçişlikde öz adyny tapman, resmilere ýüzlenen Begdesenowa “Amnistiýa diňe tussaglykda saklanýanlara yglan edilýär, siz ýaly şertli ýagdaýda azat edilenlere degişli däl” diýip, jogap beripdirler.

“Indi bolsa 9 ýyl Türkmenistandan çykman oturmaly. Ýagny, maňa kesilen işiň möhleti tamamlanýança meni ýurtdan çykarmazlar” diýip, Begdesenow aýdýar.

Gazagystandaky “tozan”

Begdesenowyň Almatyda ýaşaýan ogullary Amir hem Alibek kakasynyň kanuny bozmandygyny aýdyp, adalaty diketlmek üçin hereket edýändiklerini aýtdylar. Olar kakalary tussag edileli bäri Almatyda dürli çäreleri geçirip, Begdesenowyň düşen ýagdaýyna gazak jemgyýetçiliginiň ünsüni çekmäge synanyşýarlar.

Begdesenowyň ogullary dürli metbugat konferensiýalaryny gurnap, gazak raýatlaryndan köpçülikleýin hat ýygnadylar. Şol hatlary olar Türkmenistanyň we Gazagystanyň prezidentlerine ýolladylar.

Begdesenowyň Almatyda ýaşaýan ogullary Amir hem Alibek Türkmenistanyň sudunyň kararynyň üstünden şikaýat edip, konstitusion edaralara ýüz tutýandyklaryny hem aýtdylar.

Türkmenistandaky gazak jemgyýetiniň lideri Bisenkul Begdesonowyň tussag edilmegi we onuň üstünden bolan sud diňlenişigi boýunça türkmen resmilerinden öň hem, häzir hem maglumat almak başartmady.

Bisenkul Begdesenow Türkmenistandan göçüp gitmek isleýän ildeşlerine Orsýetden çakylyk almaga ýardam berendigini aýdýar. Şeýle çakylygy alan adam Orsýete göçüp gidýän adamyň durumyny alyp, kwartirasyny hususylaşdyryp bilýär. Türkmenistanda bu baradaky şertnama diňe Orsýet bilen arada bar.

Gazagystana göçmek isleýän adam bolsa, jaýy hususylaşdyrylmadyk bolsa, kwartirasyny hökümete tabşyrmaly.

Häzir Türkmenistan öňki sowet giňişliginde sowet döwründe zähmet çeken adamlara hökümet tarapyndan berlen jaýlaryň hususylaşdyrylmagy ýola goýulmadyk ýeke-täk ýurt bolmagynda galýar.

Şu ýylyň maý aýynda adam hukuklaryna gözegçilik edýän halkara “Human Rights Watch” guramasy Türkmenistanda syýasy matlap bilen tussag edilenleriň hataryna Bisenkul Begdesenowyň hem adyny goşdy.

Begdesenowyň özi türkmen häkimiýetleri tarapyndan talap edilýän puly, diňe bir bäş günüň-hä däl, eýse binäçe ýylyň dowamynda-da töläp bilmejegini belleýär. Ol häkimiýetler tarapyndan talap edilýän puly töläp bilmese, özünüň türmä salynmagynyň ahmaldygyny aýdýar.
Aýsoltan Nyýazowanyň garşysyna Interpolyň üsti bilen halkara gözleg yglan edilipdi.
Türkmenistanyň Merkezi bankyndan 20 million amerikan dollaryny ogurlamakda günälenýän, Moskwanyň Indeks bankynyň direktorlar geňeşiniň öňki başlygy, 38 ýaşly Aýsoltan Nyýazowa Şweýsariýadan Orsýete ekstradisiýa edildi.

Interpolyň Orsýetdäki býurosynyň resmi wekili Swetlana Zuýewanyň Azatlyk Radiosynyň Türkmen gullugyna aýtmagyna görä, 16-njy sentýabrda Aýsoltan Nyýazowa Interpolyň Orsýetdäki býurosynyň işgärleri tarapyndan Ženewadan Moskwa ekstradisiýa edilipdir.

Zuýewanyň sözlerine görä, Aýsoltan Nyýazowa Orsýetiň Jenaýat kodeksiniň 159-njy we 174-nji maddalary boýunça kezzaplykda we ogurlanan pullary kanunylaşdyrmakda aýyplanýar.

Orsýetiň Içeri işler ministrliginiň Moskwa şäher Içeri işler baş edarasynyň 2003-nji ýylyň aprel aýyndaky haýyşy boýunça Aýsoltan Nyýazowanyň garşysyna Interpolyň üsti bilen halkara gözleg yglan edilipdi.

Aýsoltan Nyýazowa 2011-nji ýylyň ýanwarynda Şweýsariýanyň polisiýa işgärleri tarapyndan ele salyndy” diýip, Swetlana Zuýewa aýtdy.

Türkmenistanyň Merkezi bankyndan ogurlanan 20 million amerikan dollary möçberindäki pul boýunça jenaýat işi 2003-nji ýyldan bäri dowam edýär. Agzalýan pul summasy Türkmenistanyň Merkezi bankyndan 2002-nji ýylda ogurlanypdy.

“RIA Novosti” agentliginiň maglumatyna görä, pul Türkmenistanyň Merkezi bankynyň hasabyndan çylşyrymly ýollar bilen ogurlanyp, beýleki ýurtlaryň banklaryndaky hasaplara, şol sanda Orsýetiň banklaryna geçirilip, gurluşyk proýektlerinde ulanylypdyr.

Ekstradisiýa edilen Nyýazowanyň jenaýat işi boýunça bäş adama günä ýöňkelipdi. 2002-2003-nji ýyllarda orsýetli bankir Dmitriý Leus we Türkmenistanyň Merkezi bankynyň öňki hasapçysy Myrat Garabaýew tussag edilipdi. Myrat Garabaýew aklanypdy, emma Dmitriý Leus dört ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi.

Bruşteýn Türkmenistanyň Merkezi Bankyndan 2002-nji ýylda 20 million dollar ogurlamakda günäli tapylypdy.
2008-nji ýylyň tomsunda ýene-de bir bankir Saweliý Burşteýn şol jenaýat işi boýunça Çehiýadan Orsýete ekstradisiýa edildi. Maglumatlara görä, Bruşteýn Aýsoltan Nyýazowanyň ogry şärigi eken.

2010-njy ýylda Moskwanyň Zamoskworesk sudy biznesmen Saweliý Bruşteýni Türkmenistanyň Merkezi Bankyndan 2002-nji ýylda 20 million dollar ogurlamakda günäli tapdy hem ony alty ýyl azatlykdan mahrum etdi. Bruşteýn bankyň swiftini bilip, elektron bank sistemasy arkaly millionlarça dollary Türkmenistanyň daşyna çykarypdyr.

Orsýetiň Içeri işler ministrligindäki Interpolyň milli býurosynyň metbugat gullugynyň maglumatyna görä, 2011-nji ýylda Interpolyň kömegi bilen agyr jenaýata baş goşanlykda günälenýän 43 adam ekstradisiýa edilipdir.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG