Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

"Halkara Gyzyl Haç Komitetiniň resmi maglumatyna görä, HGHK-niň regionda alyp barýan işlerinde ileri tutulýan meselelerinden biri – tussaglykda saklanýan adamlary goramak".

Türkmenistan bilen Halkara Gyzyl Haç Komitetiniň (HGHK) arasynda birek-birege düşünişmek boýunça Memoranduma gol goýuldy. Gol çekilen täze dokument Türkmenistanyň HGHK bilen hyzmatdaşlygyny näderejede ösdürip biler we ýurduň türmelerindäki ýaramaz ýagdaýlar ýaly problemalaryň çözgüdine nähili täsir ýetirip biler?


Bu dokumente 19-njy ýanwarda Halkara Gyzyl Haç Komitetiniň (HGHK) Merkezi Aziýadaky regional wekilhanasynyň ýolbaşçysy Iw Arnoldiniň Aşgabada eden iş saparynyň netijesinde gol çekildi.

Türkmenistanyň resmi maglumatlarynda bu dokumentiň Türkmenistanyň Daşary işler ministliginiň Halkara gatnaşyklar boýunça insitiutynyň HGHK bilen gatnaşyklaryny düzgünleşdirjekdigi we Türkmenistanyň bu edara üçin kadrlary taýýarlamagyna ýardam berjekdigi aýdylýar.

Halkara Gyzyl Haç Komitetiniň resmi maglumatyna görä, HGHK-niň regionda alyp barýan işlerinde ileri tutýan meselelerinden biri – tussaglykda saklanýan adamlary goramak. Meselem, bu gurama Özbegistandaky türmelere baryp görýär, emma oňa Türkmenistandaky türmelere barmak henize çenli rugsat berilmeýär.

Türkmen türmeleri

Garaşsyzlygyň başyndan bäri Türkmenistanyň türmelerinde saklanýan bendileriň sany barada resmi maglumat berilmän gelinýär. Emma ýylda müňlerçe adamyň günä geçişliklerde türmelerden boşadylýanlygy resmi derejede yglan edilýär. Geçmişde günä geçişliklerde her gezek 10 müň töweregi adamyň türmeden goýberilen ýyllary-da bolupdy.

Adam hukuklaryny goraýjylar türkmen türmelerinde aýylganç şertleriň saklanyp galýanlygyny, bendileriň açlyk, keselçilik, hapaçylyk ýaly düzgüne laýyk bolmadyk şertlerde saklanmakdan daşary, dürli kemsitmelere we gynamalara sezewar edilýändiklerini aýdýarlar. Bu barada türmede oturyp çykanlar hem gürrüň berýärler.

Ýakynda Türkmenistanyň türmesinden boşadylan, efirde adynyň tutulmagyny islemedik Türkmenistanyň raýaty ol ýerdäki ýagdaýlar barada şeýle diýdi: “Gaty kösendik, şol taýda kösenip oturan adamlar gaty kän. Olar babatynda göz-görtele bikanunçylyk edýärler”.

Soňky ýyllarda Türkmenistanyň Jenaýat-Prosessual kodeksine käbir üýtgetmeler girizildi. Resmi maglumatlarda türkmen häkimiýetleriniň milli kanunlary kämilleşdirmek boýunça halkara guramalary bilen hyzmatdaşlyk edýänligi-de yglan edilýär.

Synçylar namüçin türmelere goýberilenok?

Adam hukuklaryny goraýjy “Türkmen inisiatiwasy” guramasynyň müdiri Farid Tuhbatulliniň pikirine görä, türkmen hökümetiniň türmelere halkara synçylaryny goýbermezligi türmelerdäki şertleriň gowy däldiginden we türmelerdäki ýagdaýyň halkara kadalaryna laýyk gelmeýänliginden habar berýär.

“Türkmen häkimiýetleri türmelere halkara synçylarynynyň baryp görmegine rugsat bermezligi bilen, türmelerdäki aýylganç ýagdaýlaryň üstüni açmaga taýýar däldiklerini görkezýärler” diýip, Farid Tuhbatullin belledi.

Türkmenistanyň türmelerine baryp görmek niýetini Halkara Gyzyl Haç Komitetinden başga-da, BMG-niň adam hukuklary bounça edaralary we adam hukuklaryny goraýjy “Human Rights Watch” we “Amnesty International” ýaly beýleki guramalar hem yglan edipdiler.

Halkara Gyzyl Haç Komiteti dünýäniň 80-den gowrak ýurdunda iş alyp barýar we bu guramanyň gumanitar işleri jemi 11 müň işgär tarapyndan ýerine ýetirilýär.
Arslan: "Ilkinji nobatda döwletiň biziň ýurdumyzda sporty dikeltmek bilen çyndan gyzyklanmagy gerek. Onsoňam, men Türkmenistanyň daşary ýurtly trenerleri ýurda çagyryp getirmegi örän möhüm rol oýnarmyka öýdýärin".

Türkmenistanly futbolçylar Arkalaşyk kubogy ugrundaky ýaryşy estoniýaly futbolçylary utmak bilen başladylar.


2012-nji ýylyň Arkalaşyk kubogy Orsýetiň futbol bileleşiginiň 100 ýyllyk baýramçylygynyň çäklerinde geçirilýär. “Peterburgskiý” sport kompleksinde 19-njy ýanwarda Türkmenistan bilen Estoniýanyň ýetginjekler komandasynyň arasynda geçirilen ýaryş 1:0 hasabynda Türkmenistanyň komandasynyň peýdasyna gutardy.

Arkalaşyk kubogy ugrundaky bu nobatdaky turnir Sankt-Peterburgda 19-29-njy ýanwar aralygynda geçirilýär. Türkmenistanyň ýaşlar ýygyndysy “A” toparda çykyş edip, 20-nji ýanwarda Gazagystanyň, 22-nji ýanwarda bolsa Orsýetiň ýaşlar komandasy bilen bäsleşýär.

Bu ýaryşa Ukrainanyň, Moldowanyň, Gyrgyzystanyň, Latwiýanyň, Belarusyň, Eýranyň, Täjigistanyň we Litwanyň komandalary hem geldiler. Azatlyk Radiosy Ýewropada ýaşaýan türkmen studenti we türkmen futbolçylarynyň janköýeri Arslan bilen düýnki ýaryş we indi boljak oýunlar barada gysgaça söhbetdeşlik geçirdi.

Azatlyk Radiosy: Arslan, Türkmenistanyň futbol boýunça ýaşlar ýygyndysy 18-nji ýanwarda bolan ýaryşda Estoniýanyň ýaşlar ýygyndysyny 1:0 hasabynda utmagy başardy. Siz türkmen futbolçylarynyň janköýerleriniň biri hökmünde bu oýna nähili baha berýärsiňiz?

Arslan: Elbetde, bu ýeňiş şowlulyk, nesibe bilen bagly. Biziň oýunçylarymyzyňky şowuna boldy, sebäbi estoniýalylar öz mümkinçiliklerini gowy ulanyp bilmediler. Ýöne, şol bir wagtda-da, biziň oýunçylarymyz ýeterlik derejede erjellik, tutanýerlilik görkezdiler we hut şunuň netijesinde-de, ýurdumyz üçin örän möhüm bolan ýeňşi gazanmagy başardylar.

Azatlyk Radiosy: Türkmen futbolçylarynyň indiki garşydaşlarynyň rus we gazak futbolçylary boljagy aýdylýar. Siz bu oýunlardan nämä garaşýarsyňyz? Ýagny, bu oýunlarda kim utar öýdýärsiňiz?

Arslan: Rus futbolçylarynyň komandasyna garşy durmak örän çylyşyrymly bolar, sebäbi häzir Orsýetde futbol uly galkynyşda we ol ýerde ýaş oýunçylary ýetişdirmäge, olaryň oýun başarnygyny ýokarlandyrmaga uly üns berilýär. Şeýle-de, Orsýetde futbolyň ähli ugurlaryny dikeltmek üçin örän kän pul dökülýär.

Azatlyk Radiosy: Siz türkmen futbolçylarynyň şular ýaly ýaryşlarda has netijeli çykyş etmegi üçin Türkmenistanda nämeler edilmeli diýip pikir edýärsiňiz?

Arslan: Ilkinji nobatda döwletiň biziň ýurdumyzda sporty dikeltmek bilen çyndan gyzyklanmagy gerek. Onsoňam, men Türkmenistanyň daşary ýurtly trenerleri ýurda çagyryp getirmegi örän möhüm rol oýnarmyka öýdýärin.

Men adamlaryň sport bilen gyzyklanmagy, sporta gelmegi üçin, ozaly, strukturany, gurluşy dikeltmeli diýip hasaplaýaryn. Ýurtda geçirilýän sport çärelerini adamlar biler ýaly, ýaryşlar ýarym boş stadionlarda, ýapyk gapylaryň aňyrsynda geçmez ýaly, olary telewideniýede has köp bermeli.

Eger janköýerleri gyzyklandyrmagy başarsaň, olary sport ýaryşlaryny görmäge köp çekip bilseň, tutuş strukturany dikeldip bilersiň. Bu iş sporty ösdürmegiň örän möhüm bölegi.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG