Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Illýustrasiýa suraty. Türkmenistanda döwlet dükanynyň öňünde iýmit önümlerini satyn almak üçin garaşýan adamlar

Türkmenistanyň döwlete degişli dükanlarynda dowam edýän azyk haryt ýetmezçiliginiň fonunda, Aşgabatda dükanlaryň öňünde döreýän nobatlara polisiýa işgärleri gözegçilik edýär. Şeýle nobatlaryň biri barada Azatlyk Radiosynyň ýurt içindäki habarçysy howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli atlandyrylmazlyk şertinde 30-njy oktýabrda habar berdi.

“Şu gün doganym […] belgili döwlet dükanyndan ýumurtga satyn aldy. Uly nobat bar, polisiýa işgärleri tertip-düzgüne gözegçilik edýär. Polisiýa esasan nobata garaşýan adamlaryň surata düşürilmezligi üçin adamlary yzarlaýar. Ýöne adamlaryň ýadyna surata almak düşenok, adamlaryň bar gaýgysy olar ýumurtga ýetermikä-ýetmezmikä diýip aladalanýarlar. Ýumurtganyň 11 sanysy 5 manatdan satylýar” diýip, habarçy Aşgabatdan habar berýär.

Azatlyk Radiosy howpsuzlyk ýagdaýlary sebäpli dükanyň belgisini mälim etmekden saklanýar.

Habarçy azyk haryt üpjünçiligi bilen bagly Aşgabadyň iri bazarlaryndan Teke bazardaky ýagdaýlary öwrendi.

Onuň maglumatlaryna görä, Teke bazarda alyjylara esasan ýerli towuk etleri satylyp başlandy. Ýöne habarçy bu önümlerde önümiň öndürilen senesiniň we onuň ýaramlylyk möhletiniň ýazylmandygyny aýdýar.

Oktýabryň ortalarynda Azatlyk Radiosynyň aşgabatly habarçysy paýtagtyň döwlete degişli azyk haryt dükanlarynda towuk budunyň her ele çäkli möçberde satylýandygyny habar beripdi.

Habarçynyň soňky maglumatlaryna görä, Aşgabadyň Teke bazarynda käbir gök we miwe önümleriniň bahalary hem gymmatlady.

“Pyrtakal we mandarin gymmatlady, ozal onuň 1 kilogramy 15 manatdy, häzir 40 manada çykdy” diýip, habarçy aýtdy.

Türkmenistanda iki ýyldan gowrak wagt bäri dowam edýän ykdysady kynçylyklaryň fonunda döwlete degişli dükanlarda halkyň gündelik sarp edýän iýmit önümleriniň görnetin gytçylygy ýüze çykyp gelýär. Ýurt resmileri azyk haryt ýetmezçiligi barada resmi beýanat bilen çykyş etmeýärler.

Aşgabada azyk harytlary satylýan dükanyň öňünde döreýän nobata polisiýa işgärleriniň gözegçilik edýändigi baradaky maglumat ýurduň beýleki regionlarynda-da gündelik zerur bolan iýmit önümleriň döwlet dükanlarynda barha gytalýan wagtyna gabat gelýär. Ýerli habarçylaryň maglumatlaryna görä, soňky 1 aýdan gowrak wagt bäri Mary welaýatynda arassalanmadyk pagta ýagynyň gytçylygy döredi, Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy we Balkanabat şäherlerinde ýerleşýän döwlet dükanlarynda un üpjünçiligi bilen bagly meseleler ýüze çykdy.

Ýurtda barha ýitileşip dowam edýän azyk haryt gymmatçylygy döwlet baştutanynyň içerki sarp edijilerden artýan ýerli azyk önümlerini daşary ýurtlara eksport etmek barada söwda resmilerine beren tabşyrygynyň yzýanyna gabat gelýär.

18-nji oktýabrda sanly wideo aragatnaşyk arkaly geçirilen Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisinde prezident Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda azyk harytlaryň ýurt raýatlaryndan artýan bölegini daşary ýurtlara satmak boýunça degişli resmilere tabşyryk berdi.

Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.

Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.
Türkmen manady

Türkmenistanyň daşyna gidýän raýatlar ýany bilen türkmen manadynda nagt pul alyp gitmekde çäklendirmelere sezewar bolýarlar. Bu barada Azatlygyň habarçylary we çeşmeleri habar berýärler.

"Aşgabadyň aeroportunda diňe dollarda alnyp barylýan pullar barada soralman, eýsem türkmen manady barada hem soraýarlar. Bir student tanyşymyň ýanynda 800 manat bardy, ol aeroportuň dükanyndan satyn aljak zadynyň bardygyny aýdyp ynandyransoň, puluny geçirdiler. Emma beýlekiniň 1000 manadyny geçirmediler" diýip, Azatlygyň Aşgabatdaky habarçysy aýdýar.

Onuň sözlerine görä, bu çäklendirme Türkmenistanyň raýatlarynyň ýurduň daşyna manat äkidip, soň ony dollara öwürmegine degişli ýagdaýlaryň köpelmegi bilen bagly.

"Ýarym ýyla golaý wagt bäri Türkiýä manady köp äkidýärler we ol ýerde dollara öwürýärler, emma edil häzir 100 we 50 manat möçberindäki pullaryň alnyp gidilmegi has ýaýbaňlandy. Ýöne adaty adamlar jikme-jik barlanýarka, uly bolmadyk çemodanly adamlaryň we bilinde içi pully guşakly zenanlaryň barlag edilmezden geçirilýän ýagdaýlaryna duş gelse bolýar" diýip, habarçymyz aýdýar.

Azatlyk Radiosy bu ýagdaý bilen baglylykda Aşgabadyň halkara aeroportunyň resmilerinden kommentariý alyp bilmedi.

Üstesine aeroportuň we "Türkmenhowaýollarynyň" resmi websaýtlarynda Türkmenistanyň daşyna çykarmaga rugsat berilen nagt puluň möçberine degişli düzgünler görkezilmändir. Bu maglumaty "Türkmenhowaýollarynyň" Moskwadaky edarasynda hem anyklaşdyryp bilmediler.

Azatlyk Radiosynyň habarçylary Türkmenistanyň daşyna nagt görnüşde çykarmaga rugsat berilen daşary ýurt walýutasynyň 10 müň amerikan dollaryndan artyk bolmaly däldigini habar beripdiler. 2018 ýylyň tomsunda bu möçberiň 3 müň dollara çenli çäklendirilendigi mälim bolupdy.

Emma türkmen manadynyň möçberine degişli çäklendirmeler baradaky maglumaty resmi çeşmelerden tapyp bolmady.

Şol bir wagtyň özünde-de, Azatlygyň habarçylarynyň we çeşmeleriniň sözlerine görä, türkmen manadynyň ýurduň daşyna köpçülikleýin çykarylmagy ýurtda nagt walýuta çalyşygynyň gadagançylygy, şeýle-de türkmen banklarynyň ilata walýuta çalyşygy üçin berýän mümkinçilikleriniň yzygiderli çäklendirilmegi bilen bagly.

2016-njy ýylda daşary ýurt walýutasynyň nagt çalyşygyny doly gadagan eden Türkmenistan öz raýatlarynyň belli bir bölegine nagt bolmadyk görnüşde resmi kursdan puly amerikan dollaryna çalyşmagyna rugsat berýär. Bu puluň möçberi soňky üç ýylyň dowamynda çürt-kesik azaldyldy.

Azatlygyň Türkmenistandaky habarçylarynyň sözlerine görä, bu ýagdaýda türkmen manadyny daşary ýurtlara äkidip çalyşmak has amatly düşýär.

"Häzirki pursatda Türkiýede bir amerikan dollaryna 17 manat alýarlar, Türkmenistanda bolsa amerikan dollary elden 18-18,5 manada satýarlar" diýip, Azatlygyň habarçysy aýdýar. Üstesine, Türkmenistanda nagt pul gytçylygy bar" diýip habarçymyz aýdýar.

Mundan öň Azatlyk Radiosyna türkmen manadynyň Orsýete we Özbegistana köp alnyp barylýandygy barada maglumatlar gowuşypdy.

​Şol bir wagtda-da, habarçylarymyz häzir ýurduň daşynda kabul edilýän türkmen manadyna çäklendirmäniň bardygyny belleýärler.

"Türkiýede dollara diňe Aziadadan soň çykarylan pullary çalyşýarlar. Puluň ýüzünde keseleýin çekilen kümüşsöw çyzyk, atyň kellesiniň suraty we Türkmenistan Aşgabat 2017 diýlen ýazgy bolmaly" diýip, Azatlygyň habarçysy aýdýar.

Habarçymyz Türkmenistanda ozalky ýyllarda çykarylan pullaryň hem deň derejede ulanylyşda bolmagyna garamazdan, täze pullara bolan talabyň soňky döwürde artandygyny belleýär.

"Şonuň üçin banklarda resmi bolmadyk bir görnüşde köne pullary täze pula çalyşyp başladylar, meselem köne görnüşli 2000 manada 1800 manady täze görnüşde berýärler, emma 10% tutup alýarlar" diýip habarçymyz aýdýar we şeýle resmi bolmadyk "bir hyzmatyň" döremeginiň türkmen manadynyň ýurduň daşynda dollara öwrülmegi bilen bagly ýagdaýlaryň köpelmegi bilen arabaglanyşygynyň bardygyny belleýär.

Azatlyk Radiosy bu ýagdaý boýunça Türkmenistanyň Daşary ykdysady gatnaşyklar bankyndan maglumat alyp bilmedi.

Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.

Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG