Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Russiýaly oppoisiýaçy Alekseý Nawalny

Kreml tankytçysy Alekseý Nawalny 14-nji maýda “Buz üstünde sirk ýa-da Putiniň lagşamagy ýurda wehim salýar” atly çykyşyny YouTube kanaly arkaly köpçülige ýetirdi, onda türkmen prezidentiniň wideosyna salgylandy.

Nawalny çykyşynda Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy häkimiýetde uzak oturmak derdiniň nusgasy hökmünde mysal getirdi.

Nawalny çykyşynyň başynda Putiniň uzak wagtlap häkimiýetde oturmagyň adamy lagşadýandygy barada aýdan sözlerine salgylanýar. Rus prezidenti Wladimir Putin 2004-nji ýylda media we metbugat wekilleriniň öňünde eden çykyşynda “ýedi ýyl prezident bolsaň, akylyňdan azaşarsyň!” diýen ekeni.

Soňra Nawalny 10-njy maýda Putiniň oýnan hokgeýi baradaky gürrüň bilen wideo çykyşyny dowam edýär. Onuň sözlerine görä, rus mediasy prezidentiň hereketlerini öwüp arşa çykarýar. Adamlar, hamala, haýran galmak bilen prezidentiň gazanan utuklaryna tomaşa edýär.

Döwlet baştutanynyň görkezýän “ussatlyklarynyň” telewideniýede aşa taryplanmagyna, onuň öwüp arşa çykarylmagyna türkmen halky nätanyş däl.

Türkmen prezidenti hem drift, aýdym-saz, basketbol, futbol, sowuk ýaraga erk etmek, golf oýnamak ýaly işler bilen ýygy-ýygydan meşgullanyp döwlet telewideniýesinde çykyş edip durýar.

Alekseý Nawalny soňky YouTube çykyşynda prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ministrler Kabinetiniň agzalarynyň öňünde ştanga taýagyny göterip düşen wideosyna salgylanýar. Kreml tankytçysy Berdimuhamedowy häkimiýet başynda uzak wagtlap oturmak derdiniň nusgasy hökmünde görkezýär.

“Türkmenistanyň baştutany özüniň ştanga taýagyny göterişine tutuş dünýäniň haýran galýandygyndan ynamly” diýip, Nawalny aýdýar.

Ýatlasak, geçen ýylyň noýabr aýynda Türkmenistanda Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty geçirildi. Halkara sport çäresiniň öňýany geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde Berdimuhamedow orunbasarlarynyň öňünde durup altyn çaýylan ştanga taýagyny göterdi. Orunbasarlary uly şowhun bilen ony çapak çalyp gutlady.

Azatlyk Radiosy prezidentiň döwlet telekanallarynda ştanga taýagyny göterip düşen wideosyny öz tomaşaçylaryna ýetirdi.

Rus oppozisiýaçysy Alekseý Nawalny Berdimuhamedowyň wideosynyň mysalynda häkimiýetde köp oturmagyň prezidentleri lagşadýandygyny aýdýar.

Rus prezidenti Wladimir Putin tas 20 ýyla golaý wagt bäri, kä premýer-ministr, kä prezident wezipelerinde Russiýada häkimiýet başynda oturdy. Gurbanguly Berdimuhamedow 12 ýyl bäri Türkmenistanyň prezidenti wezipesini eýeleýär.

Ol 2006-njy ýylyň 21-nji dekabrynda ýurduň ilkinji prezidenti Saparmyrat Nyýazowyň duýdansyz aradan çykmagyndan soň, wagtlaýyn prezident wezipesini eýeledi. Berdimuhamedow 2007-nji ýylyň fewralynda geçirilen prezidentlik saýlawlarynda sesleriň agramly bölegi bilen döwlet baştutany wezipesine saýlandy. Ol şondan bäri yzly-yzyna üç gezek bu wezipä saýlandy. Synçylaryň aýtmagyna görä, Türkmenistanyň Konstitusiýasyna 2016-njy ýylda girizilen üýtgetmeler onuň ömürlik bu wezipede galmagyna mümkinçilik döredýär. Halkara hukuk guramalary ýurtda geçirilýän saýlawlara şübheli çemeleşýär.

Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin indirip bilersiňiz.
Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.
Ýewropa Bileleşiginiň daşary gatnaşyklar boýunça ýolbaşçysy Federika Mogerini Merkezi Aziýa ýurtlarynyň daşary işler ministrleri bilen Brýusselde geçirilen duşuşykdan soň, 23-nji noýabr, 2018-nji ýyl

Ýewropa Komissiýasy Merkezi Aziýada ýerleşýän öňki sowet respublikalaryna degişli täze strategiýa kabul etdi.

Komissiýa täze strategiýany gatnaşyklary ösdürmäge “höwesli hem-de ukyply” Merkezi Aziýa ýurtlary bilen “has güýçli, döwrebap hem-de hiç kimi daşda galdyrmaýan hyzmatdaşlyk” atlandyrýar.

16 sahypalyk dokument Ýewrokomissiýanyň üstümizdäki ýyllarda Merkezi Aziýadaky öňki Sowet respublikalary bolan Gazagystan, Gyrgyzystan, Täjigistan, Türkmenistan we Özbegistan bilen hyzmatdaşlygyň esasy ugurlaryny öz içine alýar.

Anyk syýasatlary agzamaýan täze strategiýa 2007-nji ýylda kabul edilen öňki strategiýanyň täzelenen görnüşidir.

Agzalýan dokumentde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň her haýsysynyň bähbitlerine aýratyn sarpa goýulýandygy, Ýewropa Bileleşiginiň gatnaşyklary çuňlaşdyrmaga isleg bildirýän hem-de muňa ukyply Merkezi Aziýa ýurtlary bilen hyzmatdaşlygy berkitjekdigi bellenilýär.

Brýusseliň 2015-nji ýylyň aýagynda Gazagystan bilen gol çeken Güýçlendirilen partnýorçylyk we hyzmatdaşlyk şertnamasy Bruýsseliň sebitdäki işleriniň “esasy özenini” düzýär diýip, dokumentde aýdylýar.

Täze strategiýa adam hukuklarynyň hem-de raýat jemgyýetiniň ösdürilmegine goldaw berer.

Azatlyk Radiosy 15-nji maýda Merkezi Aziýa boýunça ekspert Brýus Panniýere täze strategiýanyň taraplaryň arasyndaky özara bähbitlere goşandy baradaky sorag bilen ýüzlendi.

Onuň sözlerine görä, täze strategiýa her bir Merkezi Aziýa ýurdunyň indiwidual saýlap alan ýollaryny ykrar edýär:

“Täze strategiýa hem sebit derejesinde, hem her bir Merkezi Aziýa ýurdunyň aýratyn zerurlyklary göz öňünde tutulyp planlaşdyryldy. Bu strategiýa diňe Ýewropa Bileleşiginiň ýa-da Ýewropa Komissiýasynyň düzen strategiýasy diýip bolmaz, ol işlenilip düzülende iki tarapa-da geňeşildi” diýip, Panniýer aýtdy.

Täze strategiýa Trans-Hazar gaz geçirijisini durmuşa geçirmek üçin Ýewropaly Bileleşiginiň hem-de Türkmenistanyň ýokary derejeli resmileriniň arasynda duşuşyklary geçirmegi maksat edinýär.

“Elbetde, bu uzak möhletli strategiýa – onuň durmuşa geçirilmegi 5-10 ýyla çeker. Biz mundan elin netijelere garaşyp bilmeris” diýip, Panniýer sözüne goşdy.

Mundan 10 ýyldan gowrak wagt ozal hem Ýewropa Komissiýasy Merkezi Aziýa ýurtlaryna degişli strategiýa kabul edipdi. Eýsem, şonda gozgalan adam hukuklarynyň ýa-da raýat jemgyýetini ösdürmegiň meseleleri boýunça 10 ýylyň dowamynda öňe gidişlikler gazanyldymy?

“Geçen döwürden Ýewropa Bileleşiginiň bitiren işleri barada aýdylanda, olar agzalýan ýurtlarda dürli derejelerde birnäçe okuw maslahatlaryny gurnamaga hemaýat etdiler. Olar meseleleri resmileriň hem dykgatyna ýetirýärler. Ýöne olar okuw maslahatlaryny, seminarlary we beýleki jemgyýetçilik çäreleri guramaga synanyşdylar. Olar bu çäreleriň üsti bilen adam hukuklaryny ösdürmekde ýa-da demokratiki institutlary ösdürmekde gazanylmaly sepgitler barada pikir döretdiler” diýip, Panniýer aýtdy.

Türkmenistan bilen Ýewropa Bileleşiginiň arasynda 1998-nji ýylda Partnýorçylyk we hyzmatdaşlyk şertnamasyna gol çekildi, ýöne bu dokumenti Ýewropanyň Parlamenti, şol sanda Bileleşige agza ýurtlaryň parlamentleri tassyklaman gelýär.

Şeýle şertlerde täze strategiýany durmuşa geçirmek nä dereje mümkin?

“Türkmenistan tarapdan üýtgeşikler bolmalydy. Bu dokumentiň parlamentlerde tassyklanylmaýandygynyň sebäbi, Ýewropa Bileleşiginiň gozgan temalary boýunça Türkmenistanda uly öňe gidişlik gazanylmady. Meniň şahsy pikirim, bolmalysy şeýlemikä diýýärin, ýagny Ýewropa Bileleşiginiň hem garaşýan zatlary bar, Türkmenistanyň hem tamasy bar. Ýöne Ýewropa Bileleşiginiň hiç zada derek bir zat hödürlemeginiň manysy ýok ” diýip, Panniýer aýtdy.

Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin indirip bilersiňiz.
Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG