Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Türkmenistan

Ýekşenbe 1 Sentýabr 2019

Türkmen TW-si ýurtda azyk bolçulygynyň döredilendgini aýdyp, süýt-gatyk, mesge önümlerini görkezýär.

Azatlygyň Marydaky habarçysy welaýatda unuň hem gytalýandygyny, hem gymmatlaýandygyny habar berýär.

Mundan öň Azatlygyň Lebapdaky habarçysy ýurtda gök-bakja, miwe ekinlerini iň köp öndürýän sebitde bu ýyl awgustyň aýagynda hem pomidoryň gymmatlaýandygyny habar berdi.

Şu günler Lebabyň bazarlarynda iň arzan pomidoryň kilogramy 5.50 manatdan başlanýar; kartoşkanyň kilogramy – 10, armydyňky - 14, hyýaryň kilogramy – 5 başlanýar, gawunyň biri 12 manatdan 30 manat aralygynda bahalanýar” diýip, habarçy aýtdy.

Şeýle-de ol Lebapda tüwiniň gaty gymmatlandygyny,häzir onuň kilogramynyň 22-30 manat aralygynda bahalanýndygyny, geçen ýyl nyrhlar 6-7 manat derejesinde bolandygyny habar berdi.

Bu maglumatlar türkmen hökümetiniň nobatdaky mejlisinde pagta ýygymynyň resmi taýdan başlanmagyna we güýzlük bugdaý ekişine girişilmegine prezident tarapyndan “ak pata” berilmeginiň yz ýanyna gabat geldi.

Obalaryň käbirindäki döwlet dükanlarynda bir halta uny 60 manatdan satýarlar. Uny hususyýetçilerden aljak bolsaň, haltasyny 140 manatdan bahalaýarlar. Ýöne ol hemişe tapylyp durmaýar” diýip, Marydaky habarçymyz aýdýar.

Şeýle-de ol il arasynda “un gytaljak, gymmatlajak”diýen gürrüňleriň bardygyny aýtdy.

Ýöne Marydaky gytçylyk diňe un, çörek bilen çäklenmeýär. Habarçy un bilen bile benziniň hem gytalýandygyny habar berýär.

Şu günler A 95 benzin düýbünden ýok diýsem-de bolar, ýöne 92-ligem gaty gyt, kä günler ýangyç guýýan stansiýalaryň köpüsinden benzin bolmaýar, ýa bolup, derrew gutarýar” diýip, habarçy aýtdy. Ol bu ýagdaýlaryň adamlary barha kän alada goýýandygyny, “indi näme bolar, bu zatlaryň soňy geljek dälmikä, gytçylykdan çykman geçdik-le?” diýip, ýaşaýjylaryň käbiriniň özara gürrüňçilikde içindäki dowluny daşyna çykarýandygyny gürrüň berdi.

Pagta ýygymynyň başlanmagy bilen, oba, etrap ýerlerinde ýangyç, benzin harçlanyşy hem, öňkülerine garanda has ýokarlanýar diýip, ýerli synçylar aýdýarlar.

Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow 30-njy awgustda 4-nji sentýabrda bugdaý ekişine, 11-nji sentýabrda Ahal, Balkan, Lebap we Mary welaýatlarynda, 18-nji sentýabrda Daşoguz welaýatynda pagta ýygymyna başlamaga “ak pata” berdi.

Şu aralykda Azatlygyň hökümetdäki çeşmesi habarçymyza esgerleriň eýýämden pagta ýygmaga iberilýändigini aýtdy.

Sowet ýyllarynyň tejribesinden çen tutulsa, pagta ýygymyna daşardan kömekçi çekmek çäreleri biraz giç başlanýardy. Emma bu ýyl häkimiýetleriň diňe harbylary däl, mugallymlary hem başdan pagta ýygmaga mejbur etmegi planlaşdyrýandylary aýdylýar.

“Turkmen.news” neşiriniň maglumatyna görä, Türkmenabat şäheriniň mekdepleriniň mugallymlary 1-nji sentýabrdan pagta ýygmaga ugradylar.

Neşir 31-nji awgustda welaýat adminstrasiýasynda pagta ýygymynyň başlanmagyna bagyşlap, býujet we hojalyk hasaplaşygy edaralarynyň ýolbaşçylary bilen maslahat geçirilendigini hem habar berýär.

Azatlygyň hökümete ýakyn çeşmesiniň tassyklamagyna görä, meýdanda pagta az bolansoň, häkimiýetler öňünden gaçyp, bolanja hasyly basymrak ýygnap almagyň aladasyny edýärler.

Emma kärendeçiler bu gyssanmaçlykdan peýda däl, zyýan geljegini aýdýarlar.

Azatlygyň regionlardaky habarçylary bilen anonimlik şertinde gürleşen kärendeçileriň köpüsi hasylyň entek doly ýetişmändigini, gowaçalardaky gozalaryň heniz 1-2 prosentiniň hem açylmandygyny gürrüň berdiler.

Türkmenistanyň Zähmet kodeksinde “mejbury ýa-da hökmany zähmetiň gadagandygy” aýdylýar.

Halkara hukuk toparlary türkmen hökümetini ýylda diýen ýaly pagta ýygymynda mejbury zähmeti ulanmagy bes etmäge çagyrýarlar.

"Lebabyň bazarlarynda häzir tüwi 22-30 manat aralygynda bahalanýar, geçen ýyl nyrhlar 6-7 manat derejesinde bolupdy” diýip, habarçy aýtdy.

Türkmenistanyň prezidenti Gurbanguly Berdimuhamamedow 30-njy awgustda geçiren hökümet maslahatynda ýurtda azyk bolçulygyny döretmek üçin uly işleriň edilýändigi hakynda öňki aýdan sözlerini gaýtalady, pagtaçylara we gallaçylara ak pata berdi; Azatlygyň habarçylary gök-bakja we miwe önümleriniň bahalarynyň barha ýokary galýandygyny habar berýärler.

Türkmenistanda adatça awgust aýynyň aýagynda gök, bakja we miwe önümleri bol bolýar we bahalar arzanlap, hojalykçy maşgalalar gyş üçin hem azyk ätiýaçlyklaryny aňsatja taýýarlap bilýär diýip, Azatlygyň Lebapdaky habarçysy aýtdy.

Onuň tassyklamagyna görä, Lebap welaýaty ýurduň gök-bakja wemiwe önümlerini iň köp öndürýän sebiti bolup durýar.

Ýöne bu ýerde hemişe bol bolan gök önümler bu ýyl bol däl, bahalar ýokary, köp adamyň gyş üçin gök, bakja önümlerini taýýarlamaga gurbaty çatmaýar” diýip, habarçy aýtdy.

Aýdylmagyna görä, şu günler Lebabyň bazarlarynda iň arzan pomidoryň kilogramynyň bahasy 5.50 manatdan başlanýar; kartoşkanyň kilogramy – 10, armydyňky - 14, hyýaryň kilogramy – 5 başlanýar, gawunyň biri 12 manatdan 30 manat aralygynda bahalanýar diýip, habarçy aýtdy.

Ýerli synçylar gök-bakja önümleriniň geçen ýylyň degişli döwründäki bahalary bilen deňeşdirilende ençeme esse gymmatlandygyny, munuň azyk bolçulygynyň döredilendigi, önüm öndürijiler üçin ähli şertiň bardygy barada aýdylýanlary ýalana çykarýandygyny aýdýarlar.

Mysal üçin, geçen ýylyň awgust-sentýabr aýlarynda pomidoryň kilogramy 1 manatdan satylýardy, kartoşkanyň kilogramy – 3, gawun – 4, hyýar – 1 manatdan satylýardy diýip, Azatlygyň habarçysy bilen gürleşen ýaşaýjylar aýtdylar.

Lebap şalynyň hem köp ekilýän künjekleriniň biri bolup durýar. Emma bu ýyl, öňki ýyllar bilen deňeşdirilende, tüwiniň bahasynyň hem gaty gymmatlaýandygy habar berilýär.

Lebabyň bazarlarynda häzir tüwi 22-30 manat aralygynda bahalanýar, geçen ýyl nyrhlar 6-7 manat derejesinde bolupdy” diýip, azyk önümleriniň bahalaryndaky üýtgeşmeleri yzlaýan bazar işgäri Azatlygyň habarçysyna aýtdy.

Türkmenistanda geçen ýyl galla hasyly pes bolup, un, mal iými gytçylygy döredi. Emma häkimiýetler planlaşdyrylan bugdaý, pagta hasyllarynyň ýygnalýandygyny aýdýarlar.

Prezident Berdimuhamedow hökümet maslahatynda pagta ýygymyna we güýzlük bugdaý ekişine ak berende, “daýhanlarymyzyň ýokary öndürijilikli zähmet çekmegi hem-de toprakdan bol hasyl öndürmegi üçin ähli zerur şertler döredilýär” diýdi.

Olar ýokary hilli tohumlar, dökünleriň dürli görnüşleri, himiki serişdeler, döwrebap oba hojalyk tehnikalary hem-de ýeterlik mukdarda suw serişdeleri bilen doly üpjün edilýär” diýip, döwlet baştutany on ýyldan gowrak wagt bäri aýdýan sözlerini gaýtalady.

Türkmenistanda durmuşyň ähli pudagyna kontrollyk edýändigi aýdylýan prezidentiň patasyna laýyklykda, ýurduň welaýatlarynda 4-nji sentýabrdan bugdaý ekişine, 11-nji sentýabrda Ahal, Balkan, Lebap we Mary welaýatlarynda, 18-nji sentýabrda Daşoguz welaýatynda pagta ýygymyna başlanylýar.

Azatlygyň habarçylary bu ýylyň pagta ýygym möwsümine “prezident patasyndan” has öň başlanandygyny we bu işiň turuwbaşdan mejbury zähmet bilen utgaşandygyny habar berdiler.

Şonuň bilen wagtda, guramaçylyk, suw, tehnika, dökün ýetmezçilikleri bilen bagly, bu ýylyň pagta hasylynyň hem gowy däldigi habar berilýär.

Ýerli synçylar, Azatlyk bilen anonimlik şertinde gürleşýän agronomlar ozal öňki prezident Saparmyrat Nyýazowyň yglan eden “Täze oba syýasaty”, soňra Berdimuhamedowyň “oba hojalyk syýasatlary”, giň ýaýran korrupsiýa netijesinde Türkmenistanyň oba hojalygynyň “halys bagryny ýere berendigini”, bu ýagdaýyň oba adamlarynyň köpçülikleýin ýurtdan çykyp gitmegine alyp gelendigini aýdýarlar.

Türkmenistanyň ozalky ilçisi Nurmuhammet Hanamow türkmen häkimiýetleriniň häzirki emele gelen azyk kynçylyklaryndan çykmak üçin Hytaýyň tejribelerini ulanmagyny maslahat berýär.

Şu aralykda “Türkmenistanyň Hronikasy” neşiri Daşoguz welaýatynyň obalarynyň örän tizlikde boşap barýandygyny, ozal her maşgaladan bir ýa iki adam daşary ýurtlara gazanja giden bolsa, indi tutuş maşgalalaryň göçüp gidýändigini habar berdi.

Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.

Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy indirip bilersiňiz.

Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.

Ýene-de ýükle

Iň soňky teswirler

Iň soňky teswirler
XS
SM
MD
LG