Birleşen Ştatlar 24-nji fewralda Birleşen Milletler Guramasynda urşy soňlandyrmaga gönükdirilip kabul edilen çözgütlerde Russiýany Ukraina çozmakda aýyplaýan sözleri ret etmek bilen, ýewropaly ýaranlaryndan aýra düşdi.
ABŞ çaknyşyk babatyndaky pozisiýasyny ymykly üýtgedip, BMG-niň Baş Assambleýasynda Moskwany agressiýadan el çekmäge çagyrýan ýewropa goldawly ukrain çözgüdine garşy ses bermek bilen Russiýa we Belarusa goşuldy. 93 ýurt bu çözgüdi goldady, 18 ýurt garşy çykdy, 65 ýurt ses bermekden saklandy.
Soňra, Birleşen Ştatlar öz taýýarlan çözgüdine Russiýanyň BMG Hartiýasyna garşy çykyp kiçi goňşusynyň üstüne çozandygy aýdyňlaşdyrylyp, üýtgetme girizilenden soňra, öz rezolýusiýasyna-da ses bermekden saklandy. Bu çözgüt 93 ýurt tarapyndan goldandy, 8 ýurt garşy çykdy, 73 ýurt ses bermekden saklandy. Ukraina bu çözgüde ‘hawa’ diýip ses berdi, Russiýa bolsa ‘ýok’ diýdi.
ABŞ özüniň teklip eden çözgüdiniň ilkinji nusgasyny Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşinde ses berişlige goýanda hem, ikinji gezek Russiýanyň tarapynda çykyş etdi. Bu ses berişlik 15 agzaly geňeşde 10-0 hasabynda tamamlandy we bäş ýewropa ýurdy – Britaniýa, Fransiýa, Daniýa, Gresiýa we Sloweniýa – ses bermekden saklandy.
Senator Jon Kurtis (respublikan – Utah) “bizi Russiýa we Demirgazyk Koreýa bilen bir tarapda goýan” ses berişlige “çuňňur alada” bildirdi.
“Bular biziň dostlarymyz däldir. Bu pozisiýa Amerikanyň erkinlik we demokratiýa ideallaryndan ymykly daşlaşmak bolýar” diýip, Kurtis X platformasynda aýtdy. “Biziň ählimiz urşuň soňlanmagyny isleýäris, ýöne bu, Ukrainanyň özygtyýarlylygynyň we howpsuzlygynyň üpjün edilmegi hem-de [prezident Wladimir Putiniň] mundan beýläk territorial hyjuwlarynyň öňüniň alynmagy şertlerinde gazanylmaly” diýip, ol belledi.
Baş Assambleýa tarapyndan kabul edilýän çözgütleriň kanuny güýji ýok, ýöne bular dünýä jemgyýetçiliginiň garaýyşlaryny ölçermekde ýakyndan yzarlanýar. BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi tarapyndan kabul edilýän çözgütleriň bolsa, kanuny güýji bar.
Bu bölünişik prezident Donald Trampyň dolandyryşy astynda transatlantik gatnaşyklarda möhüm üýtgeşmäni alamatlandyrýar we onuň urşy soňlandyrmakda, Ukrainanyň hem-de Ýewropa Bileleşiginiň wekillerini gepleşiklere çagyrmazdan, Russiýa bilen göni gepleşikleri açmak boýunça kabul eden kararynyň yz ýany bolup geçýär.
Bu ses berişlik geçen hepdede Tramp ukrain prezidenti Wolodymyr Zelenskini uruş döwründe saýlaw geçirmändigi sebäpli “diktator” atlandyransoň, hem-de urşy başlatmakda Kiýewi aýyplandan soň, Waşington bilen Kiýewiň arasynda bar bolan dartgynlylykdan habar berýär.
Ukrainadaky urşuň 36 aýy 36 suratda
ABŞ tarapyndan teklip edilen çözgüt “Russiýa-Ukraina urşunyň dowamynda bolup geçen tragiki ýitgileri” ykrar edýär we “çaknyşygyň derhal soňlandyrylmagyna hem-de Ukraina bilen Russiýanyň arasynda durnukly parahatçylygyň ýola goýulmagyna” çagyrýar, ýöne Moskwanyň agressiýasyny agzamaýar.
Fransiýa, garaşylmadyk ädim ädip, ýewropa döwletleriniň adyndan çözgüdiň tekstine üç sany üýtgetme girizmegi teklip edip çykyş etdi. Bu teklipde Moskwanyň doly gerimli çozuşyna, Ukrainanyň özbaşdaklygyna we territorial bitewiligine hem-de Birleşen Milletleri Guramasynyň Hartiýasynyň çäklerinde Ukraina we Russiýanyň arasynda “adalatly, durnukly hem-de giň gerimli parahatçylygyň” zerurlygyna salgylanylýar.
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň güýçli ýarany bolan Serbiýanyň prezidenti Aleksandr Wuçiç öz ýurdunyň Ukraina hem-de onuň territorial bitewiligine bildiren goldawy üçin 25-nji fewralda ötünç sorady, ol bu sesiň “ýalňyşlyk bilen” berlendigini aýtdy.
Ol telewizion çykyşynda Serbiýa, ABŞ-nyň teklip eden çözgüdinde bolşy ýaly, “ses bermekden saklanmaly ekeni” diýdi.
“Meniň pikirimçe Serbiýa ýalňyşdy, men munuň üçin, raýatlardan ötünç soraýaryn we günäni öz üstüme alýaryn” diýip, Wuçiç aýtdy.
Russiýa Howpsuzlyk Geňeşinde ABŞ çözgüdiniň tekstine üýtgetme girizilmeginiň öňüni almak üçin özüniň weto hukugyndan peýdalandy.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.
Forum