Ukrainanyň günortasyndaky Oleşki şäherindäki agyr ýagdaýy ýeňilleşdirmek üçin ABŞ-nyň araçylygynda gazanylan atyşygy bes etmek ylalaşygynyň çägi giňeldildi. Bu ynsanperwer kömegiň ýetirilmegine we kömek kerwenleriniň has giň çäkde howpsuz geçmegine mümkinçilik bermeli. Şol bir wagtda, Kiýewde rus howa hüjümleriniň uniwersitetiň umumy ýaşaýyş jaýyna we beýleki raýat desgalaryna degmegi netijesinde azyndan bir adam heläk bolandan soň, halas edijiler harabalyklarda gözleg geçirýärler.
ABŞ-nyň birinji hanymy Melaniýa Trampyň araçlygynda gazanylan atyşygy bes etmek ylalaşygy 27-nji oktýabrda ýerli wagt bilen daňdan sagat 3-de, meýilleşdirilenden iki gün öň güýje girdi. Munuň maksady "parahat ilatyň howpsuzlygyny goramak we örän zerur ynsanperwer kömegiň ýetirilmegini ýeňilleşdirmek" diýip, ol X ulgamyndaky ýazgysynda aýtdy.
"Ynsanperwer kömek kerwenleriniň howpsuz geçmegini üpjün etmek üçin atyşygy bes etmek ylalaşygynyň geografik çägi Herson regionynyň içinde Oleşkiniň daşyna hem giňeldildi" diýip, ol sözüniň üstüne goşdy.
Geçen hepde yglan edilen bu ylalaşyk birinji hanymyň Oleşkide agyr diýip häsiýetlendiren ýagdaýynyň arasynda gazanyldy. Front liniýasyndaky bu şäher betbagtçylygyň bosagasynda dur. Şäherde galan ilatyň aglabasy gyssagly lukmançylyk kömegine, dermanlara, azyga we arassa suwa mätäç garry ýaşaýjylardan hem ybarat.
Russiýanyň Goranmak ministrligi Oleşkide meýilleşdirilýän Ynsanperwer operasiýasynyň öňüsyrasynda Herson ugrunda atyşygy bes edendigini we "atyşygy bes etmek düzgünini" girizendigini aýtdy.
Mariupolyň häkiminiň ozalky geňeşçisi, häzirki wagtda Basyp alyşy öwreniş merkeziniň ýolbaşçysy Petro Andrýuşçenko "Nastoýaşeýe Wremýa" tele-kanalyna Oleşkiniň golaýynda minalardan arassalamak işleriniň 27-nji oktýabrda başlanmalydygyny aýtdy. Şondan soň ynsanperwer kömek kerweniniň ugradylmagy, 30-njy oktýabrda bolsa adamlaryň ewakuasiýa edilmegi meýilleşdirilýär.
Oleşki Dnepr derýasynyň Russiýanyň basyp alan kenarynda, oblastyň merkezi Hersonyň garşysynda ýerleşýär. Russiýanyň 2022-nji ýylyň fewralynda başlan giň gerimli çozuşyndan öň şäherde takmynan 24 müň adam ýaşaýardy.
Melaniýa Trampyň edarasynyň çaklamalaryna görä, şäherde 1 müň 700 bilen 2 müň aralygynda adam, şol sanda 50 töweregi çaga galýar. Olaryň köpüsiniň şäherden çykyp bilmedik ýa-da çykmak islemedik gartaşan ýaşaýjylardygy çaklanylýar. 2022-nji ýyldan bäri ilat resmi taýdan sanalmady.
Şäher birnäçe ýyl bäri söweşleriň, ilatyň göçmäge mejbur bolmagynyň we daşarky dünýäden üzňeligiň agyr netijelerini başdan geçirýär. 2023-nji ýylyň iýunynda golaýdaky Kahowka suw bendiginiň weýran edilmegi ýagdaýy has-da agyrlaşdyrdy. Çaklamalara görä, şonda Oleşkiniň çäginiň 90 göterimini suw basdy.
Rus hüjümleri Kiýewe zarba urdy, Zelenski howa goranyş serişdelerini soraýar
Rus hüjümleri 26-njy oktýabrda giçlik Kiýewe zarba urup, uniwersitetiň umumy ýaşaýyş jaýyna we beýleki raýat desgalaryna degdi. Azyndan bir adam heläk boldy. Prezident Wolodymyr Zelenski Ukrainanyň ýaranlaryny ýurda özüni goramak üçin "zerur serişdeleri" bermäge çagyrdy.
Zelenskiniň 27-nji oktýabrda aýtmagyna görä, rus güýçleri gije Ukraina tarap 16 ballistik raketa we 280 dron uçurdy. Ukrainanyň Howa güýçleri ýurduň howa goranyşynyň iki ballistik raketany we 255 drony urup ýykandygyny ýa-da olaryň öňüni alandygyny habar berdi.
"Russiýa ýagdaýy ýitileşdirmek üçin yzygiderli täze ädimler ädýär" diýip, ukrain lideri aýtdy.
Kiýewiň häkimi Witaliý Kliçko hüjümlerde azyndan 14 adamyň ýaralanandygyny, "olaryň köpüsiniň uniwersitetiň umumy ýaşaýyş jaýyndaky talyplardygyny" aýtdy.
Kliçko rus hüjüminiň Kiýewde Dnepr derýasynyň üstünden geçýän iri köprüleriň birine hem zyýan ýetirendigini habar berdi.
"Hünärmenler Günorta köprä ýetirilen zyýanyň derejesine baha berýärler. Häzir köprüden gatnaw ýapyk" diýip, ol Telegramda ýazdy.
"Howpuň hemişelik bolan, hüjümleriň islendik pursatda bolup, şäherleri we obalary göni nyşana alyp biljek hut şeýle şertlerinde, Ukraina howa goranyş serişdeleriniň berilmeginiň emeli ýagdaýda gijikdirilmegi terrora ýardam berýär" diýip, Zelenski sosial mediadaky ýazgysynda aýtdy.
"Ýaranlarymyzyň Ukrainanyň rus ballistik raketalaryny goýberiji enjamlary ýok etmek üçin zerur serişdelere mätäçdigine düşünmegi möhümdir. Bu adamlaryň janyny halas etmegiň iň netijeli ýoly bolardy. Dünýäniň Russiýanyň öldürmek we urşy dowam etdirmek isleginden başga hiç zat görkezmeýändigini görmegi möhümdir".
BMG-niň Ukraina boýunça garaşsyz halkara derňew topary 26-njy oktýabrda çap eden soňky hasabatynda rus häkimiýetleriniň parahat ilata we möhüm energiýa infrastrukturasyna hüjüm etmek arkaly uruş jenaýatlaryny we adamzada garşy jenaýatlary, şeýle-de halkara hukugynyň beýleki bozumalaryny amala aşyrandygyny aýtdy.
ABŞ-nyň kanun çykaryjylary prezident Donald Trampyň Russiýanyň energiýa önümleriniň importyna girizilen çäklendirmeleri gowşatmak kararyna garşy çykýarlar. Şeýle-de, olar Kiýewiň ABŞ-nyň möhüm harby we aňtaw goldawyndan mundan beýläk hem peýdalanyp biljekdigi barada kepillik talap edýärler.
Respublikanlar we demokratlar kanunçylyk başlangyçlarynyň, Kongresiň derňewleriniň hem-de administrasiýa ýüzlenmeleriniň üsti bilen Moskwa bähbit getirýän ýa-da Ukrainanyň söweş meýdanyndaky mümkinçiliklerine päsgel berýän kararlaryň Birleşen Ştatlaryň milli howpsuzlygyna zyýan ýetirip, Kongresiň ygtyýarlyklaryny gowşadyp we Russiýanyň urşuny uzaldyp biljekdigini duýdurdylar.
Bu garşylyk administrasiýanyň Russiýanyň dizel ýangyjy bilen bagly amallara rugsat bermeginden soň ýüze çykdy. Şol bir wagtda, Ukrainanyň "SpaceX" kompaniýasynyň "Starlink" we onuň harby görnüşi bolan "Starshield" hemra aragatnaşyk ulgamlaryndan peýdalanmagynyň çäklendirilendigi barada habarlar ýaýrady.
Ukrain resmileri bu bökdençlikleriň harby operasiýalara täsir edendigini aýdýarlar. Ýöne olar soňky günlerde hemra aragatnaşygynyň tizliginiň dikeldilendigini hem aýtdylar. Çäklendirmeleri kimiň girizendigi baradaky soraglar açyk galýar.
Zelenski rus ballistik raketalarynyň we dronlarynyň tas her gije edilýän hüjümleriniň arasynda birnäçe aý bäri ABŞ-ny we beýleki ýaranlaryny "Patriot" raketalary ýaly möhüm goranyş serişdeleriniň üpjünçiligini artdyrmaga çagyrýar.
Ol geçen hepde Ukrainanyň "Patriot" howa goranyş ulgamlary üçin niýetlenen, howadaky nyşanalary urup ýykýan raketalaryň öň ylalaşylan üpjünçiligine henizem garaşýandygyny aýtdy.
Muňa ters gelýän örän köp subutnamalaryň bardygyna garamazdan, rus resmileri Kremliň 2022-nji ýylyň fewralynda goňşusyna garşy giň gerimli çozuşyny başlamagy bilen tutaşan bu uruşda raýat infrastrukturasyny nyşana alýandyklaryny ret edýärler.
Hüjüme sezewar bolan ýokary okuw mekdebiniň Döwlet söwda we ykdysadyýet uniwersitetidigi (SUTE) anyklandy. Ol 15 müňden gowrak talyby bolan, Kiýewiň iň iri ýokary okuw mekdepleriniň biridir.
Demirgazyk Ýewropa liderleri Putin we Zelenski bilen gepleşdiler
Zelenski 27-nji oktýabrda Finlýandiýanyň prezidenti Aleksander Stubb we Norwegiýanyň premýer-ministri Ýonas Gar Stýore Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin bilen telefon arkaly gepleşenlerinden soň, olaryň özi bilen hem gepleşendigini aýtdy.
"Ukrainanyň, Amerikanyň we Russiýanyň toparlarynyň derejesinde noýabrda geçirilmegi meýilleşdirilýän üçtaraplaýyn duşuşyga taýýarlygy maslahatlaşdyk" diýip, Zelenski gepleşikden soň X ulgamynda ýazdy.
"Russiýa bilen araçäkleşýän ýurtlar hökmünde Finlýandiýanyň we Norwegiýanyň berk hem-de ygtybarly howpsuzlyk ylalaşyklaryna aýratyn gyzyklanmasy bar" diýip, ol sözüniň üstüne goşdy.
Demirgazyk Ýewropa ýurtlarynyň liderleri Abu-Dabide geçiriljek duşuşyklaryň öňüsyrasynda Putin bilen gepleşikleriniň Russiýanyň Ukraina garşy urşuny bes etmek boýunça diplomatik tagallalara gönükdirilendigini aýtdylar.
"Stubb we Stýore Russiýanyň Ukraina garşy basybalyjylykly urşuny, ony bes etmek we Ýewropada parahatçylygy hem-de durnuklylygy ilerletmek boýunça diplomatik tagallalary ara alyp maslahatlaşmak üçin telefon gepleşigini geçirmegi teklip etdiler" diýip, Finlýandiýanyň prezidentiniň edarasynyň ýaýradan beýanatynda aýdyldy.
"Stubb we Stýore gepleşige öz ýurtlarynyň ýolbaşçylary hökmünde gatnaşdylar we tutuş Ýewropanyň adyndan çykyş etmediler" diýip, beýanatda bellenildi.
Kreml telefon gepleşigini tassyklap, Putiniň diňe Russiýanyň bähbitleri doly göz öňünde tutulan ýagdaýynda parahatçylygyň mümkin boljakdygyny nygtandygyny aýtdy.
Şeýle-de, Kremliň aýtmagyna görä, rus prezidenti Ukrainadaky urşuň uzaga çekmeginde ÝB-niň we NATO-nyň syýasatlaryny günäkärläp, liderlere Oleşkide ynsanperwer operasiýasynyň başlandygy barada maglumat berdi.
Forum