Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň Waşingtondaky uly habarçysy Aleks Raufoglou, ýaragly adam ABŞ-nyň prezidenti Donald Trampyň we beýleki ýokary derejeli resmileriň gatnaşmagynda geçirilýän Ak Tamyň Habarçylar Assosiasiýasynyň agşamlyk naharyna hüjüm eden mahaly, bu dabara gatnaşýardy. Howpsuzlyk agentleri şübheli adamy derrew basyp ýatyrdylar we prezidenti Waşingtondaky Hilton bal zalyndan çykaryp, gysga wagtlyk howsala döretdiler. Raufoglu wakanyň dowamynda we ondan soň myhmanhananyň içinde bolan howsalaly pursatlary gürrüň berdi.
AÝ/AR: Ok atyşyk eşidilende siz niredediňiz? Ilki näme gördüňiz? Ok atýan adamy ýa-da bolan wakany suratlandyrmaga kömek edip biljek başga bir zady gördüňizmi?
Aleks Raufoglou: Men bal zalynyň esasy girelgeleriniň birine gaty ýakyn ýerde oturdym. Stolumyň nomeri 219 bolup, ol sahna göni barýan merkezi ýoluň ugrunda ýerleşýärdi. Otagyň dizaýny boýunça her bir stoldan sahna we girelgeler aýdyň görünýärdi. Şonuň üçin biz şol ýerde bolup geçýän ähli zatlardan örän habarlydyk. Biz atyjynyň özüni görmedik, ýöne esasy gapylar açykdy. Şonuň üçin daşarda atyşyk başlanda, ses örän güýçlüdi we aýdyňdy.
Ilki başda, käbirimiz daşarda bir zat gaçandyr öýtdük. Sebäbi ofisiantlar yzygiderli gelip-gidýärdiler. Bu wagt agşamlyk naharyny hödürlemek hyzmaty dowam edýärdi. Emma ilkinji güýçli partlamadan soň ýene-de birnäçe ses eşidilende, bu düşnüksizlik derrew ýitip gitdi... Şonda daşarda çynlakaý bir zadyň bolup geçýändigi belli boldy.
AÝ/AR: Bal zalyndaky adamlar munuň başga bir zat däl-de, okuň sesidigini nädip bildiler?
Raufoglu: Aslynda muňa [düşünmek] üçin birnäçe sekunt gerek boldy. Ok sesleriniň çalt, ýiti we yzly-yzyna gaýtalanmagy, gapylaryň giňden açykdygy we sesiň gönüden-göni otaga ýaýrandygy sebäpli munuň tötänlik däldigini aýdyňlaşdyrdy.
Aýtmak isleýän zadym, üýtgeşikligi derrew duýup bolýardy, sebäbi adamlar birbada çaşgynlykdan dessine bolýan zady aňşyrmaga başladylar. Käbirleri derrew stoluň aşagyna çökdi. Beýlekiler bolsa bolup geçýän zatlara düşünmäge synanyşyp, gysga wagtlap doňup galdylar. Emma birnäçe pursatdan soň tutuş otag munuň ok atyşykdygyna düşündi.
AÝ/AR: Žurnalistleriň, resmileriň we myhmanlaryň arasynda ilkinji nähili reaksiýa ýüze çykdy?
Raufoglu: Bu instinktiň we professionallygyň utgaşmasydy. Ýadyňyzda bolsa, bu otag žurnalistler bilen doludy. Şeýlelik bilen, ilkinji şok pursatyndan soň, köp adam dokumentleşdirmek, habar bermek, düşünmek üçin awtomatik usulda telefonlaryna ýapyşdylar.
Şol bir wagtyň özünde, otagyň içinde hakyky howlukmaçlyk duýgusy bardy. Adamlar biri-birini barlap, hemmeleriň ýagdaýynyň gowudygyny sorap, bir-birine seredýärdiler we ýakyn aralykda galýardylar. Şol agşam biz birnäçe sagatlap bile wagt geçirdik. Agşamlyk naharynyň öňüsyrasynda bilelikde birnäçe çäre geçirdik. Şonuň üçin otagyň içinde tanyşlyk duýgusy bardy.
Habarçylar örän çaltlyk bilen habar beriş usulyna, önümçilik režimine geçdiler we biri-biri bilen maglumat paýlaşdylar. Adatça, şeýle gurşawda habarlary ilki bilen ýaýratmak üçin bäsdeşlik bolýar, ýöne şol pursatda takyklyk we howpsuzlyk tizlikden has möhümdi diýmek isleýärin. Şeýle hem, çäkli Wi-Fi üpjünçiligi bilen, şol pursatda biz biri-birimize bil baglaýardyk.
Howpsuzlyk işgärleri Waşingtondaky Hilton myhmanhanasynda bolan waka jogap berýärler.
AÝ/AR: Gizlin gulluk prezident Trampy otagdan nähili çaltlyk bilen çykardy?
Raufoglu: Aslynda bu örän çalt boldy. Sözüň doly manysynda birnäçe sekuntda boldy. Gizlin gullugyň eýýäm otagyň ähli ýerinde strategik taýdan ýerleşdirilendigini görüp bolýardy. Meniň oturan ýerimden, wise-prezident [JD Wans] ilki bilen çykarylan ýaly görünýärdi, ähtimal, ol öz tarapyndaky çykyş ýerine iň ýakyn ýerde oturany üçin.
Men prezident Trampy gördüm. Ol sahnada gürleşip durdy we agentler ony derrew çykardylar... Şol pursatda bu örän sazlaşykly jogapdy.
AÝ/AR: Howpsuzlyk işgärleri gatnaşyjylara anyk görkezmeleri berdimi?
Raufoglu: Hawa, aslynda, görkezmeler aýdyňdy. Aşakda galyň we ümsüm boluň. Howpsuzlyk gullugy ýagdaýy goşmaça bulaşyklyk bolmazdan seljermek isledi. Bir pursat, men birnäçe adamyň "ABŞ, ABŞ" diýip gygyrýandygyny eşitdim. Emma olara derrew saklanmalydyklary aýdyldy, sebäbi ses has köp howsala döredip, howpsuzlyk işlerine päsgel berip biler.
Birnäçe sekuntdan soň, şübheliniň zyýansyzlandyrylandygy habar berildi, ýöne bize henizem ýerimizde galyp, goşmaça görkezmelere garaşmalydygymyzy aýtdylar.
AÝ/AR: Howpsuzlyk barlag nokadynyň ýa-da esasy barlag zolagynyň golaýynda näme gördüňiz?
Raufoglu: Bal zalynyň özi myhmanhananyň aşaky gatynda ýerleşýär. Ol ýerzemin we oňa girmek üçin berk gözegçilik edilýän howpsuzlyk gözegçilik nokadyndan geçmek gerek. Howpsuzlyk gözegçilik nokadyndan soň, elbetde, aşak düşmek üçin eskalator bar. Soňra bolsa, içeri girmezden öň, gapynyň daşynda, howpsuzlyk ulgamynyň ikinji derejesi bar.
Bu ýyl, prezident gatnaşýandygy sebäpli, howpsuzlyk çäreleri... adatdakysyndan has berkdi. Men bu çärä 12 ýyl bäri gatnaşýaryn. Elbetde, bu ýyl olar has gowy taýýarlanypdylar. Şeýle-de, köçeler hem ýapyldy we biz girelgä ýetmek üçin birnäçe blok ýöräp geçmeli bolduk. Daşarda protestçiler hem bardy. Men olary gördüm, ýöne ýöräp geçmeli boldum. Ýagyşly gündi. Emma myhmanhana girmek mümkinçiligi örän çäklidi. Gizlin gulluklara şahsyýetiňizi tassyklaýan resminamaňyzy görkezmezden, myhmanhananyň esasy girelgesine hem ýakynlaşyp bolmaýardy. Hemmeleriň elinde biletleri bolmalydy. Görenlerimi nazara alanymyzda, howpsuzlyk örän ýokarydy.
AÝ/AR: Zalyň içinde howsala we karantin näçe wagtlap dowam etdi?
Raufoglu: Karantin bir sagada golaý dowam etdi, belki biraz az. Ilki başda indi näme boljagy belli däldi. Hatda çäräniň dowam etmegi mümkindigi barada käbir gürrüňler hem bardy. Ahyrsoňy bize prezidentiň gaýdyp gelmejekdigi we Ak Tamyň münberinden çykyş etjekdigi aýdyldy. Daşarda berk howpsuzlyk çäreleri dowam edýärdi.
AÝ/AR: Ýaralanan adamlary ýa-da gyssagly saglyk kömegini berýän işgärleriň kimdir birine medisina ýardamyny berýändigini gördüňizmi?
Raufoglu: Hawa, örän gysga wagtlyk [gördüm]. Bilşiňiz ýaly, käbirimiz hajathana girmek üçin koridora çykanymyzda, ýerde bir adamyň ýatandygyny we gyssagly saglyk kömegini berýän işgärleriň howpsuzlyk işgärleri bilen özara gatnaş edýändigini gördük. Men muny gördüm. Ýöne bize derrew bal zalyna gaýdyp barmak tabşyryldy. Hajathana esasy gapynyň golaýynda ýerleşýär, şonuň üçin nämeleriň bolup geçýändigini doly görüp bilmedik.
AÝ/AR: Çäräniň öňüsyrasyndaky we çäre wagtyndaky howpsuzlyk çäreleri barada has giňişleýin maglumat berip bilersiňizmi?
Raufoglu: Howpsuzlyk öňki ýyllar bilen deňeşdirilende ep-esli güýçlendirilendi. Aýdyşym ýaly, şu ýyl prezident gatnaşýardy, daşarda adaty ýagdaýdakysyndan birnäçe blok köp ýol ýapyldy, soňra-da bal zalyna ýetmezden öň köp sanly gözegçilik gatlaklary ýerleşdirildi. Içerde gizlin gullugyň barlygy, otagyň ähli ýerinde agentleriň ýerleşdirilmegi bilen, gaty görünýärdi.
Bir tarapdan, howpsuzlygyň güýçlüligi we wakanyň özi garaşylmadyk bir bitewilik pursadyny döretdi. Žurnalistler, hökümet işgärleri we işgärler — birek-birege köplenç düşünmeýän adamlar — özlerini bile tapdylar, biri-biriniň howpsuzlygyna we goldawyna üns berdiler. Bu, şuňa meňzeş wakalaryň töweregindäki howplaryň we howpsuzlyk baradaky has giň aladalaryň aýdyň ýatlatmasy boldy.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.