Ýewropa Bileleşiginiň howplara baha berýän hasabatynda terrorçylygyň we zorlukly ekstremizmiň "ÝB üçin uly howp döredýändigi" duýdurylýar. Azat Ýewropa/Azatlyk Radiosynyň gören bu syzan dokumentde Owganystandan we Eýrandan gelýän howplaryň ýokarlanandygy, şeýle hem Ukrainadaky urşuň ýaramaz täsirleri görkezilýär.
Berlen baha görä, ÝB-däki howp derejesi "ýokary bolmagynda galýar", "yslamçy/jihadçy terrorizm" bolsa iň esasy alada hasaplanýar. Bu bahalandyrma mart aýynda terrorçylyk howpuny "ýiti" diýip häsiýetlendiren bileleşigiň umumy hukuk goraýjy edarasy bolan Ýewropolyň beren bahasyna gabat gelýär.
ÝB-niň 27 agza döwletiniň hökümetlerine wekilçilik edýän Ýewropa Bileleşiginiň Geňeşi tarapyndan taýýarlanan 23 sahypalyk resminama, esasan, Eýrandaky dowam edýän uruş bilen baglanyşykly howplary däl-de, 2025-nji ýylda bolan wakalary we tendensiýalary öz içine alýar. Muňa garamazdan, hasabatda Eýrandaky "eskalasiýanyň" "Ýewropada, esasanam "uly ýa-da täsirli ýewreý we musulman jemgyýetleri bolan ýurtlarda" terrorçylykly hüjümleri amala aşyrmak üçin proksi torlarynyň ýa-da ýatýan öýjükleriň işjeňleşmegi ýaly goşmaça aladalary döredendigi" duýdurylýar.
Owganystan barada aýdylanda, howplar barada syzyp çykan çaklamalarda ekstremist toparyň sebitleýin şahamçasy bolan "Yslam Döwleti Horasan welaýaty" kontinent üçin "esasy daşarky howplaryň biri" diýlip, atlandyrylýar we toparyň "işjeň bolmagyny dowam etdirýändigi, şol sanda internet propagandasyny ýaýradýandygy, onuň hususan-da ýaşlara gönükdirilendigi" aýdylýar.
Bu ýyl Ýewropada tassyklanan terrorçylykly hüjümleriň birnäçesi boldy, ýöne ýakynda Londonda iki ýewreý erkek pyçaklandy, bu wakany Britaniýanyň polisiýasy terrorçylykly waka hökmünde häsiýetlendirdi. Bu hüjümi Eýranyň Yslam Rewolýusiýa Goragçylary Korpusy (IRGC) bilen baglanyşygy bolmakda güman edilýän Eýrany goldaýan yslamçy topar "Harakat Ashab Al-Yamin Al-Islamia" öz üstüne aldy.
Syzdyrylan resminamada howplaryň tebigatynyň nähili ösendigi beýan edilýär: "Guramaçylykly terrorçylyk ulgamlary öňki operasiýa mümkinçilikleriniň köpüsini ýitirdi, ýöne aýry-aýry oýunçylaryň ekstremizmden ylham alyp zorluk etmek mümkinçiligi dowam edýär."
Ýakynda Londonda bolan hüjümde bolşy ýaly, çaklamalarda yslamçylaryň hüjümleriniň we planlarynyň "esasan aňsat, elýeterli we çylşyrymly bolmadyk serişdeleri, hususan-da, pyçakly we küt güýç ýaraglaryny, okly ýaraglary we elde ýasalan partlaýjy enjamlary hem-de ýönekeý hereketlendirilýän ulaglary öz içine alýandygy" bellenýär.
Täze howply tendensiýanyň biri, esasanam Telegram we TikTok ýaly onlaýn platformalarda 12 ýaşly ýetginjekleriň hakyna tutulmagydyr. Muňa jogap hökmünde, syýasy teklipleriň biri hökmünde ÝB bu platformalardan algoritm güýçlendirmesini haýallaşdyrmagy talap etmeli, bu bolsa ýetginjekleriň internetde ekstremist mazmun bilen tanyşmagyny we ilteşigini has kynlaşdyrar diýilýär.
Howplara berlen bahada "Orsýetiň Ukraina garşy agressiýa urşunyň Ýewropada we dünýäde terrorçylyk howpuna täsiri şu wagta çenli çäkli" diýlip bellenýär. Emma, şol bir wagtyň özünde, uruş zolagyndan gelýän kiçi ýaraglaryň we partlaýjy maddalaryň akymynyň "orta we uzak möhletde netijeleriniň boljakdygy" duýdurylýar.
Şeýle-de Brýussel öňki rus söweşijileriniň bileleşigiň giňişligine girip, jenaýatçylykly işlere ýa-da başga zorlukly hereketlere gatnaşmagynyň mümkindiginden howatyrlanýar. Russiýa Ukrainada söweşmek üçin takmynan 180 000 tussagy çekdi. Bu öňki esgerler üçin Şengen zolagyna girmegiň gadagançylygyny girizmek teklibiniň iýun aýynda öňe sürülmegine garaşylýar.