Ukrainanyň korrupsiýa garşy göreş gullugy, öňki goranmak ministri meşhur Mihaýlo Fedorowyň täze saýlawlary geçirmek barada çykaran wideo ýazgysyndan bir gün soň, kanun çykaryjylara we prezident Wladimir Zelenskiniň edarasynyň işgärlerine gönükdirilen täze derňewleriň başlandygyny yglan etdi.
Milli Korrupsiýa garşy göreş býurosy (NABU) we Ýöriteleşdirilen Korrupsiýa garşy göreş prokuraturasy (SAP) 19-njy awgustda "Forrest Gump" operasiýasy diýlip atlandyrylan wideo ýazgysyny çap etdiler.
"NABU we SAP Ukraina parlamentiniň häzirki we öňki agzalarynyň ýolbaşçylygynda hereket edýän we Ukrainanyň prezidentiniň edarasynyň ýokary derejeli resmilerini we beýleki adamlary öz içine alýan jenaýatçylykly guramany ýüze çykarmak üçin ýörite operasiýa geçirýärler" diýlip, beýanatda aýdylýar.
Soňra iki edara derňewiň jikme-jiklikleri barada 24 minutlyk wideoýazgy çap etdi.
Onda pul ýuwmagy gurnamak we dolandyrmak bilen bagly adamlaryň "Midas" operasiýasy bilen baglanyşykda tussag edilendigi aýdylýar. Bu operasiýa Zelenskiniň maý aýynda edarasynyň täsirli başlygy Andriý Ýermaky işden çykarmagyna sebäp bolan giň gerimli derňew bilen bagly.
Degişli maglumat
Zelenskiniň edarasynyň başlygy Andriý Ýermagyň öýünde barlag geçýärDerňew astyna düşen toparyň arasynda Zelenskiniň edarasynyň başlygynyň orunbasary, öňki kanun çykaryjy, döwlet bankynyň müdiriýetiniň başlygy, döwlet bankynyň gözegçilik geňeşiniň başlygy we beýleki şahslaryň bardygy aýdylýar.
Oppozision kanun çykaryjy Oleksiý Gonçarenko Zelenskiniň edarasynyň başlygynyň orunbasary Irina Mudranyň jaýynda gözlegleriň geçirilýändigini sosial mediada ýazdy. Birnäçe sagatdan soň, hiç hili düşündiriş berilmezden Mudra wezipesinden boşadyldy.
Öňki oppozisiýa kanun çykaryjysy işewür Wadim Stolar "NABU derňewçileri meniň öýümde işlerini geçirýärler" diýip sosial mediada ýazdy.
Zelenskiniň edarasyndan korrupsiýa garşy derňew ýa-da Fýodorowyň wideosy barada dessine düşündiriş berilmedi.
Zelenskiý Orsýetiň adam pidalaryna sebäp bolan dron hüjümi we Orsýet bilen tussag alyş-çalşygy barada suratlary ýerleşdirdi. Onuň aýtmagyna görä, şol hüjümler dört adamyň ölümine sebäp bolupdyr.
Zelenskiniň korrupsiýa bilen bagly aýyplamalara gönüden-göni gatnaşygy görkezilmedi we resmi taýdan şübhe bildirilmedi.
Şeýle-de bolsa, Fýodorowyň uruş döwründäki korrupsiýany ýazgarýan we Ukrainada dowam edýän çaknyşyklara garamazdan saýlawlary geçirmegiň ýoluny tapmagy talap edýän wideosynyň ýaýradylmagyndan soň, derňew Zelenskä basyşy artdyrýar.
Zelenskiniň özüne mahsus geýim stiline çalymdaş gara geýim geýen Fýodorow "demokratiýany Orsýet zamun alyp bilmez" diýdi, bu bolsa prezident saýlawlarynyň 2022-nji ýylda Moskwanyň başlan giň gerimli çozuşlary sebäpli yza süýşürilendigine salgy berdi.
"Biz hut erkin Ýewropa döwleti bolup galmak isleýändigimiz üçin göreşýäris. Şonuň üçin biz Ukrainada uzak wagtlap dowam eden uruş şertlerinde-de doly demokratik prosesi dikeltmäge mümkinçilik berýän kanuny, howpsuz we real mehanizmi tapmalydyrys" diýip, Fýodorow aýtdy.
Fýodorowyň geçen aýda wezipesinden boşadylmagy Kiýewde protestlere sebäp boldy, bu bolsa Zelenskiniň Ukrainanyň goşun serkerdesini işden çykarmagyna sebäp boldy, ýöne Zelenskiý protestçileriň Fýodorowyň wezipesinde dikeldilmegi baradaky talabyna razy bolmady.
Siziň brauzeriňiz HTML5 formatyny goldamaýar
Ukrainians Rally Against Dismissal Of Popular Defense Minister
Onuň ýerine, ol Ukrainanyň Howpsuzlyk Gullugynyň (SBU) başlygynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetiriji Ýewhen Hmara täze goranmak ministri wezipesini teklip etdi. Ýurduň parlamenti 19-njy awgustda Hmaranyň bellenmegini tassyklady.
'Ýalňyş başlangyç'
19-njy awgustda parlament binasynyň golaýynda Fýodorowy goldamak üçin onlarça adamyň gatnaşmagynda ýene bir demonstrasiýa geçirildi. Öňki protestler has uly bolupdy.
"Fýodorow protest hökmünde köçelere çykýan adamlara ýüzlenmelidi. Başgaça aýdylanda, ol bu meseläni belli bir ýol bilen açyk ýagdaýda gozgamalydy" diýip, Ukrainanyň Sosial ösüş merkeziniň hukuk we syýasy maksatnamalar boýunça başlygy Igor Reýterowiç "Nastoýaşeýe Wremýa" proýektine aýtdy.
"Eger anyk maksat haýsydyr bir syýasy kampaniýa, prezidentlik kampaniýasyna ýa-da şuňa meňzeş zada başlamak bolan bolsa, onda bu ýalňyş başlangyçdyr. Mysal üçin, men "Threads"-daky reaksiýalara seredýärin, ol ýerde Fýodorowa oňyn garaýyşly adamlaryň sany örän köp we olar bu (uruş döwründäki) şertlerde saýlaw geçirmek pikirini halamadylar" diýip, ol sözüniň üstüne goşdy.
Reýterowiç Fýodorowyň beýanatynyň syýasy täsirini sorag astyna alan ýeke däldi.
"Mihaýlo Fýodorowyň beýanaty käbirlerine gowşak ýaly görünýär, sebäbi hiç kimiň ady agzalmady. Käbirlerine bolsa, ol güýçli ýaly görünýär, sebäbi olar Zelenskiniň garşysyna çykýarlar we Fýodorowdan ynamlylyga garaşýardylar. Emma indi bu, elbetde, syýasy oýnuň başlangyjy. Bu Fýodorowyň kampaniýasyndan has giň oýun" diýip, syýasy analitik we öňki kanun çykaryjy Wadim Denisenko sosial mediada ýazdy.
"Saýlawlar iki sebäp bilen heniz geçirilmedi: uruşdan gorky saýlawlaryň zerurlygyndan has uly we Zelenskiniň (pes) reýtingi sebäpli" diýip, ol sözüniň üstüne goşdy.