Sepleriň elýeterliligi

Soňky habar

Çeşmeler

Bill Geýts

Bill Geýtsiň kitap okamagy söýýändigi hiç kim üçin gizlin syr däl. “Microsoft” firmasynyň döredijisi her agşam kitap okaýar. Ol öz blogunda ýüzlerçe kitap hakda garaýşyny beýan edýär. Özi hem halaýan kitaplarynyň sanawyny häli-şindi paýlaşýar. Geýts, esasan özüne durmuşa başgaça seretmäge we dünýägaraýşyny kämilleşdirmäge kömek edýän kitaplary saýlap alýar.

Bill Geýts blogunda ýazan garaýyşlarynyň birinde tanymal epidemiolog Uilýam Foik bardaky garaýşyny beýan etdi. Doktor Foik, Geýtsiň gaty irki maslahatçysydyr. Foik ençe ýyl mundan owal tehnologiýa milliarderinde jemgyýetiň saglygy meselesinde gyzyklanma döremegine sebäp bolupdyr.

Üç kitap

Foik 1999-njy ýyldan başlap Bill we Melinda Geýtsleriň maslahatçysy bolupdyr. Şondan bäri hem olaryň halkara saglygy saklaýyş ugrunda alyp barýan haýyr-sahawat işlerine maglumat goldawyny berýär. Foik, Geýtsiň sowallaryna jogap bermekden we oňa ylmy maslahatlar bermekden daşaryn, bütindünýä saglygy saklaýyş meseleleri barada 81 kitap bilen hasabatlar sanawyny hem gowşurypdyr.

“Bu kitaplaryň ählisi maňa täze dünýäniň gapylaryny açdy. Uilýam garyplyga we ýokanç kesellere garşy göreşmek islegini maňa hem ýokuşdyrdy” diýip, Geýts ýazýar.

Bu kitaplaryň arasynda ylaýta-da üç sanysy aýratyn üns çekýär:

Donald R. Hopkins – “Şazadalar we obalylar – taryhda mama keseli” (Princes and Peasants – Smallpox in History)

Bu kitapda Hopkins mama keseliniň taryhyny jikme-jik gürrüň berýär. Kitap 1983-nji ýylda “Pulitzer” baýragyna mynasyp bolupdyr. Ýatlamaly bolsa, mama taryhda medisina tilsimi bilen ýok edilen ilkinji keseldir.

Gordon Harrison – “Çybynlar, gyzdyrma we adam: 1880-nji ýyldan bäri duşmançylygyň taryhy“ (Mosquitoes, Malaria&Man: A History of the Hostilities Since 1880)

Melinda we Bill gyzdyrma garşy sanjym kampaniýasynda
Melinda we Bill gyzdyrma garşy sanjym kampaniýasynda

Bu kitap gyzdyrmanyň taryhy hakyndadyr. Geýts fondy bu keseli ýer ýüzünden ýok etmegi maksat edinipdir. Fonduň internet sahypasynda şeýle diýilýär: “Dünýäde ýeterlik derejede ökdelik, ylmy barlag we ösüş üçin ullakan maýa goýum, täze transformasiýa usullary we ornaşdyryş strategiýalary bolsa, gyzdyrmanyň düýbünden ýok edilmegi ýaly beýik maksatlara ýetmek mümkindir”.

Bütindünýä banky – “Saglygy saklaýyşa maýa goýmak: 1993-njy ýyl üçin bütindünýä ösüş hasabaty“ (Investing in Health: World Development Report 1993)

Bill Geýts Bütindünýä bankynyň bu hasabatyna “Dünýäniň saglygyna maýa goýulmagy barada iň ähmiýetli döwrebap hasabat” diýip, baha berýär.

Geýtsiň garaýşy

Geýts fondunyň gyzdyrmany ýer ýüzünden ýok etmek ýaly beýik maksadynyň aňyrsynda onuň özünde jemgyýetiň saglygy barada soň dörän gyzyklanmasy ýatýar. Geýtsiň bu ugra bildirýän gyzyklanmasy diňseň güýçli. Ol bir gezek 2009-njy ýylda geçirilen TED ylmy ýygnagynda bihabar oturan märekäniň üstüne bir topar çybyny uçuryp goýberipdir. Ol şeýle etmek bilen adamlara jemgyýetiň saglygynyň her birimizi biynjalyk etmeli meseledigini düşündirmek isläpdir. “Munuň diňe garyp adamlaryň duçar bolmagy üçin hiç hili sebäp ýokdyr” diýip, Geýts aýdýar.

Tehnologiýa ägirdi, ABŞ-nyň dünýäde saglygy saklaýyş ugrunyň kämilleşmeginde has uly rol oýnamagynyň gerekdigini öňe sürýär. ABŞ-nyň prezidenti Donald Tramp 2017-nji ýylda döwletiň daşarky kömeklere berýän býujet paýynyň 31% kemeldilmegini teklip edende, Geýts şeýle diýipdi: “Men Amerikanyň dünýädäki garyplaryň saglygy we abadançylygy üçin maýa goýmagyna esasy tarapdarynyň biri. Ýöne gynansagam käbir adamlar başgaça garaýyşda”.

Onuň öňe sürmegine görä, “dünýäde haýsam bolsa bir ýerde adamlaryň ýagdaýy gowulananda hemmämiz üçin ýagşy bolar”.

Geýts, U. Foikiň bolsa bu kitaplara bütindünýä saglygy saklaýyş toparyndan daşarda bolan adamlaryň uly gyzyklanma bildirmegine diýseň geň galandygyny ýazýar.

“Ýüze çykan ýagdaýlara ynanar ýaly däl. Bütindünýä saglygy saklaýyş meselesi ylmyň ahyrky garaňky otaglarynda galypdy. Ol ýere barmak isleýänler öz ýoluny özi gözläp tapmalydy. Häzir bu ýagdaý düýpgöter üýtgedi we bary-ýogy birnäçe ýylyň dowamynda ol yzly-yzyna birnäçe okuw jaýynda iň meşhur ugurlaryň birine öwrüldi” diýip, Foik aýdýar.

Siziň üçin hem Dueýn Jonson (Dwayne Johnson) soňky wagtlarda ýygy-ýygydan köp göze ilýän ýaly dälmi? Hawa, siz mamla. Çünki soňky üç aýda aktýoryň iki kinofilmi rowaçlyk gazandy we ýene bir filmi bolsa şu wagt kinoteatrlarda görkezilýär.

"USA Todaý" gazeti Golliwudyň iň köp talap edilýän aktýorlarynyň onlugynyň sanawyny taýýarlady. Bu sanawda Jonsondan başga 2018-nji ýylda çykan we 2019-njy ýylda çykjak filmde oýnan Tiffani Haddiş (Tiffany Haddish) we bu döwürde alty sany kinoda surata düşen Marko Robbiniň hem ady bar.

Belläp geçsek, sanawda orun alan 3 zenandan biri bolan T.Haddişi bolsa geçen tomus hiç kim tanamaýardy.

1. Jeýms Franko

Geçen ýylyň dekabrynda "The Disaster Artist" kinofilminde surata düşen aktýor bu rola görä komediýa ugry boýunça "Golden Globe" baýragyna mynasyp bolupdy. Ol maý aýynda bolsa "Future World" filminde rol alypdyr. Ýöne bu film "Rotten Tomatoes" (Çüýrük pomidorlar) internet sahypasynda tankytçylaryň güýçli hüjümine duçar boldy.

Owalky göreşçi pälwanyň rol alan iň girdejili kinosy bolsa "Spider-Man 3" (2007) atly filmdir. Filmiň girdejisiniň 151,1 million dollara barabar bolandygy aýdylýar.

2. Dueýn Jonson

Jonsonyň surata düşen iki sany gyzykly filmi "Skyscraper" we "Rampage" häzir kinoteatrlarda görkezilýär. Onuň oýnan iň girdejili kinosy bolsa 147,2 million dollar girdeji getiren "Furious 7" (2015) filmi boldy.

3. Oktawiýa Spenser

O.Spenser geçen ýyl "The Shape of Watter" atly kinosynda ýerine ýetiren ikinji derejeli roly üçin üçünji gezek Oskar baýragyna dalaşgär görkezilipdi.

Ol 2017-nji ýylda ýene iki kinoda, ýagny "Gifted" we "The Shak" atly filmlerde surata düşüpdi. Aktrisanyň rol alan iň girdejili kinosy bolsa 75,1 million dollar gazandyran "Zootopia" (2016) atly filmdir.

Spenser ABŞ-da milletparazlyk we ulumsylyk meselelerinden söz açýan "Lýuçe" atly oýunda baş gahrymanyň mugallymasy rolunda oýnamakçy.

Ondan başga-da, ol "Instant Family" atly komediýa filminde sosial işçi roluny ýerine ýetirer.

4. Marko Robbi

Geçen ýyl M.Robbi "I.Tonýa" atly kinoda esasy roly, "Gudbaý Kristofer Robin" atly filmde bolsa ýazyjy, meşhur Winni Puluň başdan geçirenlerini ýazan A.A. Milniň ýanýoldaşy bolan Dafnany oýnapdy.

Aktrisanyň rol alan iň girdejili kinosy 133,7 million dollar gazandyran "Suicide Squad" (2016) atly filmdir.

5. Nikolas Keýj

N. Keýjiň jüpüne düşen filmleri has köp bolup, olar 1980-nji, 1990-njy we 2000-nji ýyllarda bolupdy. Emma muňa garamazdan, Golliwudda oňa häzir hem diýseň köp isleg bildirilýär. Aktýor fewral aýynda "Looking Glass" trillerinde, tomsuň öňüsyrasynda bolsa "211" atly filmde surata düşüpdir.

Keýjiň oýnan iň girdejili kinosy bolsa 45,4 million dollar girdeji getiren "Ghost Rider" (2007) atly filmdir.

6. Tiffani Haddiş

T. Haddiş has köp geçen tomusky "Girls Trip" atly kinodaky Dina roly bilen tanalýar. Onuň surata düşen "Uncle Drew" atly filmi bolsa häzir kinoteatrlarda görkezilýär.

Onuň iň girdejili kinosy bolsa 31,2 million dollara barabar bolup, ol "Girls Trip" (2017) atly filmdir.

7. Wudi Harrelson

Ol "Solo: A Star Wars Story" diýen kinoda eýmenç Bekketi oýnapdyr. "Three Billboards Outside Edding, Missouri" atly kinoda oýnan polisiýanyň ýolbaşçysy Uilloubi roly bolsa, onuň üçünji gezek Oskar baýragyna dalaşgär görkezilmegine sebäp bolupdy.

Onuň oýnan iň girdejili kinosy bolsa 158,1 million dollar gazandyran "The Hunger Games: Catching Fire" (2013) atly filmdir.

8. Jonni Depp

Tomaşaçylar ony gaty köp filmden tanaýar. Ýöne onuň iň girdejili kinosy 2006-njy ýylda surata düşürilen "Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales" atly filmdir. Kinonyň kassadan gazandyran girdejisi 135,6 million dollardyr.

9. Kris Prett

Ol bu tomus "Jurassic World: Fallen Kingdom" atly kinoda Ouen Kreýdi roluny, "Avengers: Infinity War" atly filmde bolsa Piter Kwil roluny oýnady.

Onuň iň girdejili kinosy bolsa 257,7 million dollar gazandyran "Avengers: Infinity War" (2018) atly filmdir.

10. Tom Henks

Aktýor Oskara dalaşgär görkezilen "The Post" atly kinoda "The Washington Post" gazetiniň redaktory Ben Bredli we "The Circle" atly filmde tehnologiýa firmasynyň başlygy Beýlin rollaryny ýerine ýetirýär.

Onuň oýnan iň girdejili kinosy bolsa 110,3 million dollar gazandyran "Toy Story 3" (2010) atly filmdir.

Ýene-de ýükle

XS
SM
MD
LG