Pakistanda asyrlar boýy üzňelikde ýaşaýan kalaş taýpasy, özleriniň “Beýik Isgenderiň basyp alyjy esgerleriniň neslindendigini” öňe sürýärler. Häzirki günlerde ownujak butparaz taýpasy, özleriniň köpden bäri garaşyp gelýän, aýratyn dini hem-de etniki topar hökmünde ykrar edilmegini gazandy
Pakistanyň unudylan butparazlary hak-hukularyna eýe boldy
5
Her ýyl maý aýynda kalaşlylar ýazyň gelmegini “Chilam Joshi” festiwaly bilen belleýärler. Köpçülik tansdyr-sazlarda jemlenýär, öýlerini güller bilen bezeýärler we süýtden öndürilen içgileri hödür edýärler.
6
Kalaşlylary tapawutlandyrmak aňsat. Köpüsi saçlaryna halka geýýärler we ýagty reňkli papaklar bilen türgenleşýärler. Käbir zenanlarynyň ýüzlerinde tatu bolup, olar dürli reňkler bilen nagyşlanan gara don geýýärler.
Olar Kalaş dilinde gepleýärler. Käte kalaşa hem diýilýän bu dil, Pakistanyň demirgazyk-günbatarynda jedelli Kaşmiriň Gimalaý sebitinde we gündogar Owganystanda gepleşilýän indo-arýan dilleriniň bir toparyna degişli.
Olar Kalaş dilinde gepleýärler. Käte kalaşa hem diýilýän bu dil, Pakistanyň demirgazyk-günbatarynda jedelli Kaşmiriň Gimalaý sebitinde we gündogar Owganystanda gepleşilýän indo-arýan dilleriniň bir toparyna degişli.
7
Kalaş özüniň adaty durmuş ýörelgesini saklap galmak üçin köp kynçylyklara döş germeli bolýar.
Olaryň sanlary ýowuzlyk, yslam dinine geçmek we tebigy betbagtçylyklar sebäpli azaldy. Olaryň Pakistanyň alys hem-de durnuksyz demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän sebiti örän garyp. Kalaşlylaryň köpüsi ýaşamak üçin sebite gelýän az sanly turistlere bil baglaýar.
Zada, jemgyýetiň resmi taýdan ykrar edilmegi bilen hökümetiň bilim üçin gaznadan pul goýbermegini umyt edýär. Ol bu jemgyýetiň mirasyny we dilini gorap saklamak üçin munuň örän “wajypdygyny” nygtady.
Kalaşlylar Pakistanda konserwatiw musulmanlar tarapyndan ynanmaýanlar manysynda, ýagny “gara kapyrlar” diýlip bilinýär. Soňky ýyllarda owganystanly we pakistanly “Talyban” söweşijileri bu jemgyýetiň agzalaryna çozuş edip, olaryň ençemesini öldürdiler.
Olaryň sanlary ýowuzlyk, yslam dinine geçmek we tebigy betbagtçylyklar sebäpli azaldy. Olaryň Pakistanyň alys hem-de durnuksyz demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän sebiti örän garyp. Kalaşlylaryň köpüsi ýaşamak üçin sebite gelýän az sanly turistlere bil baglaýar.
Zada, jemgyýetiň resmi taýdan ykrar edilmegi bilen hökümetiň bilim üçin gaznadan pul goýbermegini umyt edýär. Ol bu jemgyýetiň mirasyny we dilini gorap saklamak üçin munuň örän “wajypdygyny” nygtady.
Kalaşlylar Pakistanda konserwatiw musulmanlar tarapyndan ynanmaýanlar manysynda, ýagny “gara kapyrlar” diýlip bilinýär. Soňky ýyllarda owganystanly we pakistanly “Talyban” söweşijileri bu jemgyýetiň agzalaryna çozuş edip, olaryň ençemesini öldürdiler.
8
Kalaşlylar “Kapyrystanyň ilatynyň” iň soňky ýaşaýjylary. “Ynanmaýanlaryň ýeri” diýlip bilinýän Kapyrystana, demirgazyk-günbatar Pakistanyň we gündogar Owganystanyň “Durand Line” (Durand Çyzygy) şertnamasy sebäpli ikä bölünmezinden ozalky sebitleri degişli. Durand Çyzygy XIX asyrda Owganystan we Britaniýa Hindistany arasynda serhet yglan edildi.
Pakistandaky kalaşlylaryň, Owganystanyň Nurystan sebitinde ýaşaýan ýakyn-garyndaşlary bilen medeni we linguistik meňzeşlikleri bar. Olaryň köpüsi gündogardaky Nurystan welaýatynda ýaşaýar.
Kapyrystanyň ýaşaýjylary birnäçe owgan şalary tarapyndan dowamly nyşana alnyp, ýerlilere öz dini ynanjyny Yslam dinine çalyşmaga basyş edildi. Sebitiň ady soňra Nurystan diýlip üýtgedildi. Nurystan – aň-bilimli ýer diýmegi aňladýar.
Kalaş ilki Britaniýa Hindistanyna degişli edilip, soňra hem Pakistanyň serhedinde galdy.
Pakistandaky kalaşlylaryň, Owganystanyň Nurystan sebitinde ýaşaýan ýakyn-garyndaşlary bilen medeni we linguistik meňzeşlikleri bar. Olaryň köpüsi gündogardaky Nurystan welaýatynda ýaşaýar.
Kapyrystanyň ýaşaýjylary birnäçe owgan şalary tarapyndan dowamly nyşana alnyp, ýerlilere öz dini ynanjyny Yslam dinine çalyşmaga basyş edildi. Sebitiň ady soňra Nurystan diýlip üýtgedildi. Nurystan – aň-bilimli ýer diýmegi aňladýar.
Kalaş ilki Britaniýa Hindistanyna degişli edilip, soňra hem Pakistanyň serhedinde galdy.