Özbegistanyň üsti bilen Russiýadan Türkmenistana gelýän raýatlardan Lebap welaýatyndaky Farap-Alat serhet geçelgesinde lukmançylyk barlagy bilen baglylykda 20-30 dollar para alynýandygy aýdylýar. Bu barada Azatlygyň Lebapdaky habarçysy, bu ýagdaýlary başdan geçiren biri-birinden aýra iki çeşmesine salgylanyp, 13-nji oktýabrda maglumat berdi.
Türkmenabat şäherindäki çeşmäniň aýtmagyna görä, geçelgede lukmançylyk işgärleri ýerleşdirilipdir. Serhet işgärleri ýolagçylaryň Russiýadan gelendigini pasportlaryny barlamak arkaly anyklap, olary goňşy otagdaky lukmançylyk işgäriniň ýanyna ugrukdyrýarlar.
Çeşme barlaga iberilýän adamlardan 20-30 dollar alnyp, soňra olaryň ýoluny dowam etmegine rugsat berilýändigini aýdýar. Ol bu puluň resmi töleg däl-de, paradygyny nygtaýar. Ýene bir söhbetdeşimiziň tassyklamagyna görä, bu 'teklip edilýän' parany bermekden ýüz öwürýänlere 'goşmaça medisina barlaglaryny' geçmeli boljakdyklary duýdurylýar.
"Karantin bilen gorkuzýarlar. [Parany bermeseň] 'ýogsa, häzir şu taýda garaşmaly bolarsyň we ondan soň, çölde gurulan täze infeksion hassahana gitmeli bolarsyň' diýýärler. Näme bolsa-da, paranyň möçberi gaty uly däl, artyk kellämi agyrtmazlyk üçin, berip dynanyň gowy" diýip, türkmenabatly ýene bir ýaşaýjy aýtdy.
Para baradaky maglumat bu ýagdaýlary başdan geçiren çeşmeleriň gürrüňine esaslanýar. Puluň näçe ýolagçydan alynandygy, barlaglaryň haçan başlandygy we olaryň çäginde haýsy lukmançylyk çäreleriniň geçirilýändigi belli däl. Bu barada gürrüňi gidýän sebitdäki gümrük we saglyk resmilerinden açyk maglumat ýa teswir almak başartmady.
Çeşmeler bu gözegçilik çäreleriniň Russiýanyň Irkutsk sebitinde mümkin gyrgynyň güman edilýän ýagdaýy bilen bagly peýda bolan maglumatlar bilen esaslandyrylýandygyny aýdýar.
Şol bir wagtda, Bütindünýä Saglygy Saklaýyş Guramasy (BSGG) soňky beýanatynda Russiýada dowamly ýokuşma deliliniň tapylmandygyny mälim etdi. Şeýle-de, Irkutskdäki laboratoriýa işgäriniň ölümine hem gyrgyn keseliniň sebäp bolandygy resmi taýdan tassyklanmady.
Garabogazda öň berk barlaglar girizilipdi
Azatlyk 9-njy oktýabrda Balkan welaýatyndaky Garabogaz serhet geçelgesinde maska dakynmak, beden gyzgynyny ölçemek we zyýansyzlandyrmak çäreleriniň güýçlendirilendigini habar beripdi. Şol wagt ýolagçylaryň käbiriniň goşmaça lukmançylyk barlaglaryndan geçirilip, Bekdaşdaky karantin zonasyna ýerleşdirilýändigi barada hem maglumat berlipdi.
Degişli maglumat
Russiýada gyrgyn keseliniň güman edilýän ýagdaýynyň arasynda, Türkmenistan gümrük nokadynda berk karantin düzgünlerini girizdiGarabogazdaky çeşmeler bu çäreleri Russiýada öýken gyrgynynyň güman edilýän ýagdaýy baradaky habarlar bilen baglanyşdyrypdylar. Türkmen häkimiýetleri şol habara resmi düşündiriş bermändiler.
Russiýanyň we BSGG-niň soňky maglumatlary
Gyrgyn baradaky habarlar Russiýanyň Irkutsk sebitindäki Gyrgyna garşy göreş institutynyň 28 ýaşly laboranty Darýa Şipilowanyň 2-nji oktýabrda aradan çykmagyndan soň ýaýrady. Russiýanyň “Rospotrebnadzor” gullugy onuň ölümine sebäbi anyklanmadyk pnewmoniýanyň sebäp bolandygyny aýdýar.
Gulluk 8-nji oktýabrda öňüni alyş çäreleriniň we Şipilowa bilen aragatnaşykda bolan adamlara lukmançylyk gözegçiliginiň tamamlanandygyny mälim etdi. Interfaxyň çap eden beýanatyna görä, barlaglarda howply kesel dörediji mikroorganizmler tapylmandyr we sebitdäki sanitariýa-epidemiologiýa ýagdaýy asuda diýlip häsiýetlendirilipdir.
BSGG-niň 10-njy oktýabrdaky maglumatynda, rus häkimiýetleriniň beren maglumatlaryna esaslanyp, bu waka bilen bagly infeksiýanyň dowamly ýaýraýandygyny görkezýän deliliň tapylmandygy aýdylýar. Şol bir wagtda, gurama aradan çykan işgäriň keseliniň sebäbiniň heniz anyk däldigini we laboratoriýada kesel döredijä sezewar bolmak ähtimallygynyň doly aradan aýrylmandygyny belleýär.
Gurama sebäbiň näbelliligi sebäpli, aragatnaşykda bolan adamlaryň gözegçilikde saklanan möhletiniň keseliň mümkin bolan ähli sebäplerini aradan aýyrmak üçin ýeterlik bolandygyny garaşsyz bahalandyryp bilmeýändigini hem aýdýar. BSGG elýeterli maglumatlaryň esasynda bu waka bilen bagly syýahat ýa-da söwda çäklendirmelerini girizmegi maslahat bermeýär.
Merkezi Aziýada sanitariýa gözegçiligi güýçlendirildi
Özbegistanyň Sanitariýa-epidemiologiýa abadançylygy we jemgyýetçilik saglygy komiteti 3-nji oktýabrda serhet gözegçiliginiň we degişli gulluklaryň taýýarlygynyň güýçlendirilendigini aýdypdy. Komitetiň ýolbaşçysynyň birinji orunbasary Nurmat Atabekow 7-nji oktýabrda ýurdundaky epidemiologiýa ýagdaýynyň durnuklydygyny, aeroportlarda, demir ýol we awtoulag geçelgelerinde 53 sanitariýa-gözegçilik nokadynyň işleýändigini mälim etdi.
Gyrgyzystanyň Saglygy goraýyş ministrligi 4-nji oktýabrda serhet geçelgeleriniň sanitariýa-karantin nokatlarynyň güýçlendirilen iş tertibine geçirilendigini yglan etdi. Çäreler ýolagçylara, ulaglara we ýüklere gözegçilik edip, infeksiýanyň ýurda getirilmeginiň öňüni almak bilen düşündirildi.
Gazagystanyň Saglygy goraýyş ministrligi hem 5-nji oktýabrdaky beýanatynda serhetde sanitariýa-karantin gözegçiliginiň geçirilýändigini habar berdi. Ministrlik şol wagt ýokançlygyň ýurda getirilmek töwekgelçiligini pes diýip bahalandyryp, ulaglaryň ähli görnüşlerinde şübheli alamatly ýolagçylaryň ýüze çykarylmandygyny aýtdy.
Bu beýanatlarda serhetleri ýapmak ýa-da ýolagçy gatnawyny doly togtatmak yglan edilmedi. Makalanyň çap bolan pursadyna çenli güýçlendirilen çäreleriň ýatyrylandygy barada täze resmi beýanat tapylmady.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPNulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.