Balkanyň mekdeplerinde başlangyç synyp okuwçylarynyň ene-atalary bilen ýygnaklar geçirilip, çagalaryň howpsuzlygyna ünsi artdyrmak talap edilýär. Bu aralykda mekdepleriň daşynda polisiýa işgärleri gözegçilik edýär.
"Çagalary ene-atalaryň hut özleriniň mekdeplere gatnatmalydygy tabşyrylýar. Bilim işgärleriniň aýtmagyna görä, Türkmenistanda çaga ogrularynyň köpelendigi sebäpli ene atalar hüşgärlige çagyrylýar. Çagalary ýanynda uly adam bolmazdan, köçä çykarmazlyk tabşyryldy" diýip, balkanly çeşmeleriň biri 1-nji oktýabrda habar berdi.
Şu hepdäniň başyndan bäri geçirilýän ýygnaklara 5-nji synpa çenli kiçi ýaşly okuwçylaryň ene-atalary gatnaşdyrylýar.
Çeşmeleriň sözlerine görä, şu günler Balkanabat şäherinde her bir mekdebiň daşynda azyndan bir polisiýa ofiseri nobatçylyk çekýär. "Polisiýa işgäri iş wagty doly tamamlanýança mekdebiň golaýynda nobatçylyk çekmeli edildi' diýip, bilim işgäri gürrüň berdi.
Balkanly mugallymanyň Azatlyga aýtmagyna görä, beýle çäreler mundan öň bolmandyr. Ol çagalaryň ýitirim bolmagy häkimiýetlerde çynlakaý aladalanma döredýän bolmaly, diýip, belledi:
"Görnüşinden mesele çynlakaý alada döredýär. Çagalary dürli süýji-köke berjek diýip, nätanyş zenan we erkek adamlar ulaglara mündürip, alyp gidýärler. Soň çagalar dereksiz ýitýär".
Birnäçe bilim işgärleriniň beren bu maglumatlaryny balkanly polisiýa işgäri hem tassyklady.
Azatlyk bilen anonimlik şertinde gepleşen polisiýa ofiseri çagalaryň ýitirim bolmagyna degişli ýagdaýlaryň etraplarda, şol sanda oba ýerlerinde hasaba alnandygyny habar berdi. Emma şol işleriň üstüniň entek açylmandygy aýtdy, emma anyk maglumat bermekden saklandy.
"Megerem çagalary daşary ýurtlara satýan bolmagy mümkin, dürli maksatlar üçin. Bu iç organlaryny satýan jenaýat toparlar, ýa-da pedofiller bilen ilteşikli bolmagy mümkin" diýip, kanun goraýjy çagalaryň köpçülikleýin ýitirim bolmagyna degişli şuňa meňzeş ýagdaýyň 2010-njy ýylda hem ýüz çykandygyny ýatlatdy.
"Muňa meňzeş waka 2010-ýylda hem gaýtalanypdy, şonda Aşgabatda birnäçe hirurg lukman saklanypdy we depesinde duran adamlar hökümete ýakyn adamlaryň garyndaşlary medisina maksadynda we dürli adam gaçakçylygy bilen ilteşikli adamlara uly pula satandyklary hakda gürrüňler bolupdy. Soň bu tema barada gürlemek berk gadagan edildi" diýip, balkanly polisiýa wekili aýtdy.
Azatlyk Radiosy adyny tutmazlyk şerti bilen gürrüň beren polisiýa işgäriniň bu aýdanlaryny Balkan welaýatynyň kanun goraýjy edaralarynda resmi görnüşde tassykladyp bilmedi.
Adamlaryň, şol sanda çagalaryň ýitirim bolmagy Türkmenistanda resmiler we döwlet mediasy tarapyndan açyk gozgalmaýan mesele.
Emma häkimiýetler bu temany resmi derejede agzamasalar-da, ýagdaýy hasaba alýarlar we käbir çäreleri görýärler. Ýitirim bolan çagalaryň suratlary polisiýa merkezleriniň golaýynda ýerleşdirilýär.
Azatlygyň habarçylary Türkmenistanda çagalaryň ýitirim bolmagy bilen bagly ýagdaýlaryň köpelmegi we ilat arasynda aladalanmalaryň güýçlenmegi barada 2019-njy ýyldan bäri yzygiderli habar berip gelýärler. Şäherlerde ýaşaýyş jaýlaryň girelgelerinde ýiten çagalar baradaky bildirişler we suratlar asylýar, çagalaryň suratlary we habarlaşmak üçin maglumatlar görkezilen bildirişler poçta gapyrjaklaryna atylýar. Şeýle-de, ýiten çagalar baradaky bildirişler, şol sanda polisiýanyň resmi bildirişleri sosial media ulgamlarynda paýlaşylýar.
Şu günler Balkanda mekdeplerde howpsuzlyk çäreleri görülýärkä, ene-atalaryň arasynda howsala artýar.
"Gaty gorkuly. Ýaş ene-atalar gije-gündiz çagalaryny goraýarlar. Baýramçylygyň yz ýany megerem türkmenistany tümlük gurşap aldy" diýip, balkanly ene öz duýgularyny paýlaşdy.
Bu aralykda sosial ulgamlarda hem maglumat peýda bolýar.
"Kim çagasynyň 2 gün bäri öýüne gelmändigini aýdyp IMO-da maglumat paýlaşýar, TikTok-da bolsa, çaga ogrulary hakda wideolar köpeldi. Hüşgärlik gerek" diýip, ýene bir balkanabatly ýaşaýjy aýdýar.
Dereksiz ýiten we öz maşgalalaryna gaýdyp gowuşmadyk çagalar problemasy halkara meselesidir. Halkara guramalarynyň maglumatlaryna görä, her ýyl dünýäde jemi ýüzlerçe müň çaga ýitirim bolýar we olaryň sany köpelýär.
Çagalary ogurlanmakdan, howp astyna düşmekden we bikanun ekspluatasiýadan goramak meselesine köpçüligiň ünsüni çekmek maksady bilen dünýäde Ýitirim bolan çagalaryň halkara güni bellenýär. 25-nji maýda bellenýän bu sene 2001-nji ýylda esaslandyryldy.
Gadyrly okyjy, siz Telegram we WhatsApp tilsimleriniň messenjerleri arkaly Azatlyk Radiosy bilen howpsuz ýagdaýda habarlaşyp bilersiňiz. Telefon belgileri: +420 724 168 989 we +420 773 797 383.
Türkmenistanda VPN ulgamlary arkaly işleýär. Siz şu meýl: azathabar@derweze.net we sep arkaly biziň mugt Psiphon3 VPN ulgamymyzy Android ulgamlary üçin ýükläp bilersiňiz. Azatlyk Radiosy siziň şahsyýetiňiziň doly gizlinligini kepillendirýär.
Forum